Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
नावं न शक्यमारुह्ु स्थले विपरिवर्तितुम् । तथैव रथमारुहा नाप्सु चर्या विधीयते
nāvaṁ na śakyam āruḍhuṁ sthale viparivartitum | tathaiva ratham āruhyā nāpsu caryā vidhīyate |
Wika ni Vāyu: “Kung paanong hindi maaaring sumakay sa bangka at saka gumalaw sa tuyong lupa, at kung paanong hindi maaaring sumakay sa karwahe at saka paglakbayin sa tubig, gayon din: ang sari-saring gawa ng mga nilalang ay humahantong sa magkakaibang hantungan. Sa mundong ito, anuman ang uri ng kilos na ginawa ng tao, katumbas na bunga ang kanyang matatamo.”
वायुदेव उवाच
Actions are intrinsically suited to particular outcomes: just as a boat is for water and a chariot is for land, deeds (karma) lead to their corresponding fruits (phala). One cannot expect an incompatible result from a given action.
Vāyudeva delivers a didactic instruction using a practical analogy (boat vs. chariot) to explain karmic causality—why different kinds of conduct lead beings to different destinations and experiences.