Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
क्षीणे मनसि सर्वस्मिन् न जन्मसुखमिष्यते । ज्ञानसम्पन्नसत्त्वानां तत् सुखं विदुषां मतम्
kṣīṇe manasi sarvasmin na janma-sukham iṣyate | jñāna-sampanna-sattvānāṃ tat sukhaṃ viduṣāṃ matam ||
Wika ni Vāyu: “Kapag ang isip ay napawi—kapag, kasama nito, ang lahat ng sandigang makamundo ay nakikitang naglalaho—hindi na naghahangad ang tao ng mga ligayang nakatali sa pagsilang at sa buhay na may katawan. Para sa mga ang kalooban ay pinayaman ng tunay na kaalaman, itinuturing ng marurunong na ang kaalamang iyon mismo ang kanilang kaligayahan.”
वायुदेव उवाच
Worldly pleasures (janma-sukha) lose their appeal when the mind’s clinging and projections are worn away; for the wise, happiness is grounded in jñāna—clear, liberating understanding—rather than in sensory enjoyment.
Vāyudeva delivers an instruction on inner renunciation: as the mind’s attachments fade and the impermanence of worldly supports is recognized, the seeker turns from birth-bound pleasures toward the joy of knowledge, which the learned regard as the true good.