अलर्कोपाख्यानम् — Indriya-Nigraha and Yogic Victory
Mahābhārata 14.30
भोगतृष्णासमायुक्ति: पूर्व राज्यमुपासितम् । इति पश्चान्मया ज्ञातं योगान्नास्ति परं सुखम्
bhogatṛṣṇāsamāyuktiḥ pūrvaṁ rājyam upāsitam | iti paścān mayā jñātaṁ yogān nāsti paraṁ sukham ||
Wika ng Brahmin: “Nakagapos sa pagnanasa sa paglalasa, noon ay inialay ko ang sarili sa paghahari. Ngunit nang maglaon ko lamang naunawaan ito: lampas sa yoga, wala nang mas mataas na kaligayahan.” Sa balangkas ng salaysay, ito’y isang awit ng pagninilay na iniuugnay sa haring pantas na si Alarka, na nagpapahayag ng pagsisisi sa matagal na paghabol sa panlabas na kapangyarihan at aliw, at sa huling pagkakabatid na ang disiplina ng meditasyon ang higit na landas tungo sa pangmatagalang kagalingan.
ब्राह्मण उवाच
Craving for pleasures binds one to outward pursuits like power and status; meditative discipline (yoga) yields a higher, more stable happiness than sensory enjoyment or political sovereignty.
A reflective utterance is presented through the Brahmin’s speech: the royal sage Alarka looks back with astonishment and regret at his former absorption in kingship driven by desire, and proclaims that he realized only later that yoga is the supreme source of happiness.