अलर्कोपाख्यानम् — Indriya-Nigraha and Yogic Victory
Mahābhārata 14.30
स एकाग्रं मन: कृत्वा निश्चलो योगमास्थित:
sa ekāgraṃ manaḥ kṛtvā niścalo yogam āsthitaḥ | ekabāṇena yogena balavān sa narādhipaḥ || indriyāṇi samastāni sahasā paryajayad balī | dhyānayogena cātmānaṃ praviśya paramāṃ siddhiṃ mokṣaṃ prāpa ||
Wika ng Brahmin: Nang tipunin niya ang isip sa iisang tuldok ng pagtuon, umupo siyang hindi kumikilos, matatag sa yoga. Sa “iisang palaso” ng disiplina ng pagninilay (dhyāna-yoga), mabilis na napasuko ng makapangyarihang hari ang lahat ng kaniyang mga pandama. Sa pagpasok sa Sarili sa pamamagitan ng dhyāna-yoga, natamo niya ang pinakamataas na kaganapan—kalayaan (mokṣa).
ब्राह्मण उवाच
True victory is inner: by one-pointed meditation and steadiness, one conquers the senses and realizes the Self, culminating in the highest goal—mokṣa.
A Brahmin describes a powerful king who sits motionless in concentrated meditation, overcomes the pull of the senses through dhyāna-yoga, and attains final liberation.