Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)
आत्मानमालोकयति मनसा प्रहसन्निव । तदेवमाश्रयं कृत्वा मोक्ष याति ततो मयेि
ātmānam ālokayati manasā prahasann iva | tad evam āśrayaṃ kṛtvā mokṣaṃ yāti tato mayi ||
Wika ng brāhmaṇa: “Sa isip, minamasdan niya ang Sarili, na para bang nakangiti. Sa pag-asa at pagsisilong sa Iyon lamang sa ganitong paraan, nararating niya ang kalayaan, at pagkaraan ay nananahan sa Akin. Ang nakaaalam ng katotohanan ay nakikitang hiwalay siya sa katawan; bagama’t nasa loob pa nito, iniiwan niya ito sa kalooban sa pagkabatid ng pagkakahiwalay. Sa pagtutok ng pagninilay sa iisang Kataas-taasang Brahman, natatamo niya ang tuwirang pagkakakilala sa Sarili sa tulong ng mapanuring talino. Pagkaraan, halos tumatawa siya sa pag-iisip: ‘Ay! Gaya ng tubig na inaakala sa mirage, ang sanlibutang ito—na lumilitaw lamang sa loob ko—ay nagpanatili sa akin sa walang saysay na pagkalito hanggang ngayon.’ Ang nakakakita sa Kataas-taasan nang ganito ay sumisilong sa Kanya, at sa huli’y nagiging malaya sa Akin—ibig sabihin, nararanasan niya ang Kataas-taasan bilang mismong Sarili.”
ब्राह्मण उवाच
Liberation arises from discriminative knowledge: recognizing the Self as distinct from the body, taking refuge in the Supreme Reality alone, and realizing that the world’s binding power is like a mirage—an appearance that vanishes upon true insight.
A brāhmaṇa-teacher describes the inner state of a truth-knower: he contemplates the Self, inwardly renounces identification with the body, realizes the Supreme, and then ‘smiles’ at his former delusion; by relying on that Supreme, he attains final freedom, described as abiding in (or as) the Supreme.