Shloka 14
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
यत्र नैव शरै: कार्य न भृत्यैर्न च बन्धुभि: । आत्मनैकेन योद्धव्यं तत् ते युद्धमुपस्थितम्
yatra naiva śaraiḥ kāryaṁ na bhṛtyair na ca bandhubhiḥ | ātmanāikena yoddhavyaṁ tat te yuddham upasthitam ||
Sa lugar na walang silbi ang mga palaso, ni ang mga lingkod, ni maging ang mga kamag-anak—doon kailangan mong lumaban nang mag-isa, kasama ang sarili mo lamang. Ang digmaang iyon ay ngayo’y nasa harap mo na. Itinuturo ng Diyos ng Hangin ang isang panloob at nag-iisang pakikibaka na hindi napagpapasyahan ng lakas sa labas o ng sandigan ng lipunan; tanging paninindigan, pagpipigil-sa-sarili, at pagtalima sa dharma ang magtatakda ng wakas.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Some conflicts are fundamentally internal: they cannot be won by weapons, allies, or social power. One must rely on one’s own self-discipline, clarity, and commitment to dharma; the decisive ‘battle’ is self-conquest.
Vāyudeva addresses the listener and declares that a critical confrontation has arrived—one in which external aids (arrows, attendants, relatives) are ineffective. The speaker urges solitary effort: the person must face the impending struggle alone, as an ethical and spiritual test.