Shloka 8
कुन्त्याः वनगमननिश्चयः — Kuntī’s Resolve to Depart for the Forest
Devanagari script
पाण्डुरेणातपत्रेण प्रियमाणेन मूर्थनि । रथानीकेन महता निर्जगाम कुरूद्वह:,तत्पश्चात् ब्राह्मणोंसे घिरे हुए कुरुराज युधिष्ठिर बहुसंख्यक सूत, मागध और वन्दीजनोंके मुखसे अपनी स्तुति सुनते हुए मस्तकपर श्वेत छत्र धारण किये विशाल रथ- सेनाके साथ वहाँसे चले
Translation
Ang dakilang pinuno ng mga Kuru, si Yudhiṣṭhira, ay lumisan na may napakalaking hanay ng mga karwaheng pandigma, at may puting payong na nakalilim sa kanyang ulo.
Word by Word
पाण्डुरेणwith/by a white (pale) [one]
पाण्डुरेण:
Karana
TypeAdjective
Rootपाण्डुर
FormNeuter, Instrumental, Singular
आतपत्रेणwith a parasol/umbrella
आतपत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootआतपत्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रियमाणेनbeing pleasing/delightful
प्रियमाणेन:
Karana
TypeAdjective
Rootप्री (धातु)
FormNeuter, Instrumental, Singular, शानच् (present passive participle), प्रीयमाण-
मूर्धनिon the head
मूर्धनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
FormMasculine, Locative, Singular
रथानीकेनwith the chariot-host/army
रथानीकेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथानीक
FormNeuter, Instrumental, Singular
महताgreat, large
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
निर्जगामwent out/departed
निर्जगाम:
Karta
TypeVerb
Rootनिर्गम् (धातु: गम् + निर्)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कुरूद्वहःthe best of the Kurus
कुरूद्वहः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरूद्वह
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes