Shloka 21
धृतराष्ट्र-सत्कारः तथा श्राद्ध-दाने नियमनम् | Honoring Dhṛtarāṣṭra and Regulating Śrāddha-Gifts
सदा च प्रातरुत्थाय कृतजप्य: शुचिर्न॑प:
sadā ca prātar utthāya kṛtajapyaḥ śucir nṛpaḥ | viparīta-kṛc ca me śatrur niyamyaś ca bhaven naraḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ang isang hari ay dapat laging bumangon nang maaga sa umaga, manatiling malinis, at tapusin ang mga itinakdang pagbigkas ng mga dasal. Ang taong kumikilos nang salungat sa wastong asal ay nagiging kaaway ko; ngunit ang nabubuhay sa ilalim ng disiplina at pagsunod ay nagiging may mabuting hangarin sa akin.” Sa ganitong diwa, si Yudhiṣṭhira—kilalá sa habag—ay paulit-ulit na nagpapaalala sa kanyang mga kapatid at mga ministro na si Dhṛtarāṣṭra ay karapat-dapat igalang; ang susunod sa kanyang mga utos ay dapat ituring na kaibigan ni Yudhiṣṭhira, at ang sasalungat ay ituturing na nagkasala at nararapat parusahan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links righteous kingship with personal discipline (rising early, purity, japa) and with ethical governance: loyalty to rightful authority is treated as friendship, while willful contrariness to dharmic command is treated as enmity and becomes liable to royal punishment (daṇḍa).
In the Āśramavāsika context, Yudhiṣṭhira instructs his brothers and ministers to honor Dhṛtarāṣṭra as a venerable elder; those who comply with Dhṛtarāṣṭra’s directives are counted as Yudhiṣṭhira’s allies, and those who oppose are treated as offenders.