Shloka 59
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
अथापश्यन् सुपीनांसपाणिपादमुखोदरम् । परिव्रजन्तं स्थूलांगं परिव्राजं शुना सह
athāpaśyan supīnān sa-pāṇi-pāda-mukha-udaram | parivrajantaṁ sthūlāṅgaṁ parivrājaṁ śunā saha ||
Sinabi ni Bhishma: “Pagkaraan, nakita ng mga pantas ang isang naglalagalag na renunciate, may kasamang aso, na paikot-ikot na naglalakad. Napakataba at malusog ng kanyang katawan; ang kanyang mga balikat, kamay, paa, mukha, tiyan, at iba pang bahagi ay pawang kaaya-aya at maayos ang hubog. Itinatanghal ng tagpong ito ang isang paghahambing sa asal: ang panlabas na anyo ng pagtalikod at maging ang kagandahang pangangatawan ay hindi sapat na patunay ng disiplina sa loob; hinihikayat ng salaysay na siyasatin kung ano ang tunay na dharma sa buhay-asceta.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse prepares an ethical lesson: external markers—such as the status of a renunciant or a pleasing, well-formed body—are not sufficient evidence of inner restraint and dharma. True righteousness is assessed by conduct, discipline, and intention rather than appearance.
A group of sages notice a wandering mendicant moving about with a dog. He is described as stout yet well-proportioned in all limbs. This descriptive moment introduces a character whose later actions or examination will clarify the standards of genuine renunciation.