Shloka 10
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
ऊर्जस्विन्य ऊर्जमेधाश्न यज्ञे गर्भोडमृतस्य जगतोअसस््य प्रतिष्ठा । क्षिते रोह: प्रवह: शश्व॒देव प्राजापत्या: सर्वमित्यर्थवादा:
bhīṣma uvāca | ūrjasvinyā ūrjamedhāś ca yajñe garbho 'mṛtasya jagato 'sya pratiṣṭhā | kṣite rohaḥ pravaḥ śaśvad eva prājāpatyāḥ sarvam ity arthavādāḥ |
Sinabi ni Bhishma: “Ang mga baka ay pinagkalooban ng sigla; taglay nila ang lakas at matalas na pag-unawa. Sa paghahandog, sila ang sinapupunan—ang pinagmumulan—ng ambrosyang alay, at sila ang mismong sandigan ng daigdig na ito. Sa lupa, sila ang nagbubunga ng paglago (sa pamamagitan ng gawain ng mga toro sa pagsasaka), at pinananatili nila ang sinauna at di-napapatid na agos ng buhay sa sanlibutan. Sila ang mga anak na babae ni Prajāpati. Ang lahat ng pahayag na ito ay mga salitang papuri na nilalayong luwalhatiin ang baka.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames the cow as a dharmic support of society and cosmic order: a source of sacrificial offerings, agricultural prosperity, and continuity of life. It also clarifies that such lines function as arthavāda—praise meant to encourage reverence and charitable gifting (go-dāna), rather than a standalone command.
In Anuśāsana Parva’s instruction on gifts and duties, Bhishma describes mantras/praise to be recited after performing go-dāna. He extols the cow’s role in yajña, sustenance, and social stability, linking her to Prajāpati to emphasize sacred status.