Adhyaya 75

Verse 1

द्विसप्ततितमो< ध्याय: गौओंके लोक और गोदानविषयक युधिषछिर और इन्द्रके प्रश्न युधिछिर उवाच उक्त ते गोप्रदानं वै नाचिकेतमृषिं प्रति । माहात्म्यमपि चैवोक्तमुद्देशेन गवां प्रभो,युधिष्ठिरने पूछा--प्रभो! आपने नाचिकेत ऋषिके प्रति किये गये गोदानसम्बन्धी उपदेशकी चर्चा की और गौओंके माहात्म्यका भी संक्षेपसे वर्णन किया

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O Panginoon, nagsalita ka tungkol sa pag-aalay ng baka gaya ng itinuro kaugnay ng pantas na si Naciketa, at inilarawan mo rin nang maikli ang kadakilaan ng mga baka.”

Verse 2

नृगेण च महह्ुुःखमनुभूतं महात्मना | एकापराधादज्ञानात्‌ पितामह महामते,महामते पितामह! महात्मा राजा नृगने अनजानमें किये हुए एकमात्र अपराधके कारण महान्‌ दुःख भोगा था

Wika ni Yudhiṣṭhira: “O kagalang-galang na lolo, O marunong—si Haring Nṛga, bagaman dakila ang loob, ay dumanas ng matinding pagdurusa dahil sa iisang pagkakamaling nagawa sa kamangmangan.”

Verse 3

द्वारवत्यां यथा चासौ निविशन्त्यां समुद्धृत: । मोक्षहेतुरभूत्‌ कृष्णस्तदप्यवधृतं मया,जब द्वारकापुरी बसने लगी थी, उस समय उनका उद्धार हुआ और उनके उस उद्धारमें हेतु हुए भगवान्‌ श्रीकृष्ण। ये सारी बातें मैंने ध्यानसे सुनी और समझी हैं

“Nauunawaan ko rin nang malinaw kung paano siya nailigtas noong itinatatag ang Dvāravatī, at na si Śrī Kṛṣṇa ang siyang tiyak na sanhi ng pagliligtas na iyon. Masinsin kong pinakinggan ang mga bagay na ito at naunawaan ang kahulugan.”

Verse 4

कि त्वस्ति मम संदेहो गवां लोकं प्रति प्रभो । तत्त्वतः श्रोतुमिच्छामि गोदा यत्र वसन्त्युत,परन्तु प्रभो! मुझे गोलोकके सम्बन्धमें कुछ संदेह है; अतः गोदान करनेवाले मनुष्य जिस लोकमें निवास करते हैं, उसका मैं यथार्थ वर्णन सुनना चाहता हूँ

Wika ni Yudhiṣṭhira: “O Panginoon, may alinlangan pa rin ako tungkol sa daigdig ng mga baka (Goloka). Nais kong marinig, ayon sa katotohanan, ang malinaw na paglalarawan ng kahariang tinitirhan ng mga nagkakaloob ng baka bilang kaloob-dharma.”

Verse 5

भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्‌ । यथापृच्छत्‌ पद्मयोनिमेतदेव शतक्रतु:,भीष्मजीने कहा--युधिष्ठिर! इस विषयमें जानकार लोग एक प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया करते हैं। जैसा कि इन्द्रने किसी समय ब्रह्माजीसे यही प्रश्न किया था

Sumagot si Bhīṣma: “Tungkol sa bagay na ito, ang mga pantas ay nagbabanggit ng isang sinaunang salaysay bilang halimbawa. Gaya noong minsang itanong ni Śatakratu (Indra) ang kaparehong tanong kay Padmayoni (Brahmā), gayon din ang kabuluhan nito rito.”

Verse 6

शक्र उवाच स्वर्लोकवासिनां लक्ष्मीमभिभूय स्वयार्चिषा । गोलोकवासिन: पश्ये वब्रजत: संशयो<त्र मे,9-4 इन्द्रने पूछा--भगवन्‌! मैं देखता हूँ कि गोलोक-निवासी पुरुष अपने तेजसे स्वर्गवासियोंकी कान्ति फीकी करते हुए उन्हें लाँधघकर चले जाते हैं; अतः मेरे मनमें यहाँ यह संदेह होता है

Wika ni Śakra (Indra): “O Bhagavan, nakikita ko na ang mga naninirahan sa Goloka, sa sarili nilang liwanag, ay nilalampasan at pinapapusyaw ang ningning ng mga naninirahan sa Svarga, at sila’y dumaraan na lampas sa kanila. Kaya’t may alinlangang sumisibol sa aking isipan dito.”

Verse 7

धयच9०>--- ््ध्न्य्ड 5५०63 ३ खरे &>->७त>शएछर बे 6 श ०» इन्द्रका ब्रह्माजीके साथ गौओंके सम्बन्धमें प्रश्नोत्तर कीदृशा भगवँल्‍लोका गवां तद्‌ ब्रूहि मेडनघ । यानावसन्ति दातार एतदिच्छामि वेदितुम्‌,भगवन्‌! गौओंके लोक कैसे हैं? अनघ! यह मुझे बताइये। गोदान करनेवाले लोग जिन लोकोंमें निवास करते हैं, उनके विषयमें निम्नांकित बातें जानना चाहता हूँ

Wika ni Śakra (Indra): “O Mapalad, sabihin mo sa akin—ano ang anyo ng mga daigdig ng mga baka? O walang kasalanan, ipaliwanag mo ito sa akin. Nais kong malaman, O Panginoon, sa anong mga kaharian nananahan yaong nagkakaloob ng baka bilang handog.”

Verse 8

कीदृशा: किंफला: किंस्वित्‌ परमस्तत्र को गुण: । कथं च पुरुषास्तत्र गच्छन्ति विगतज्वरा:,वे लोक कैसे हैं? वहाँ क्या फल मिलता है? वहाँका सबसे महान्‌ गुण क्या है? गोदान करनेवाले मनुष्य सब चिन्ताओंसे मुक्त होकर वहाँ किस प्रकार पहुँचते हैं?

“Ano ang anyo ng mga daigdig na iyon? Anong bunga ang natatamo roon? Ano ang pinakamataas na kagalingang matatagpuan doon? At paano makararating sa mga kahariang iyon ang mga tao—na napawi na ang lagnat ng pagkabalisa at dalamhati?”

Verse 9

कियत्कालं प्रदानस्य दाता च फलमश्ुते । कं बहुविध॑ दानं स्यादल्पमपि वा कथम्‌,दाताको गोदानका फल वहाँ कितने समयतक भोगनेको मिलता है? अनेक प्रकारका दान कैसे किया जाता है? अथवा थोड़ा-सा भी दान किस प्रकार सम्भव होता है?

“Gaano katagal tinatamasa ng nagbibigay ang bunga ng kanyang kaloob? Anong uri ng pagbibigay ang itinuturing na sari-sari o maraming anyo? At paano nagiging tunay na posible at makahulugan kahit ang munting handog?”

Verse 10

बद्दीनां कीदृशं दानमल्पानां वापि कीदृशम्‌ । अदत्त्वा गोप्रदा: सन्ति केन वा तच्च शंस मे,बहुत-सी गौओंका दान कैसा होता है? अथवा थोड़ी-सी गौओंका दान कैसा माना जाता है? गोदान न करके भी लोग किस उपायसे गोदान करनेवालोंके समान हो जाते हैं? यह मुझे बताइये

“Ano ang uri ng handog kapag maraming baka ang ibinibigay, at ano naman kapag iilan lamang? At sa anong paraan, kahit hindi talaga nagkakaloob ng baka, nagiging kapantay ang tao ng mga nagbibigay ng baka? Sabihin mo sa akin ito.”

Verse 11

कथं वा बहुदाता स्यादल्पदात्रा सम: प्रभो । अल्पप्रदाता बहुद: कथं स्वित्‌ स्यादिहेश्वर,प्रभो! बहुत दान करनेवाला पुरुष अल्प दान करनेवालेके समान कैसे हो जाता है? तथा सुरेश्वर! अल्प दान करनेवाला पुरुष बहुत दान करनेवालेके तुल्य किस प्रकार हो जाता है?

“O Panginoon, paano nagiging kapantay ng nagbibigay ng kaunti ang taong nagbibigay ng marami? At, O Kataas-taasang Pinuno, paano naman nagiging maihahambing dito sa daigdig ang nagbibigay ng kaunti sa dakilang nagbibigay? Ipaliwanag mo sa akin, O Panginoon.”

Verse 12

कीदृशी दक्षिणा चैव गोप्रदाने विशिष्यते । एतत्‌ तथ्येन भगवन्‌ मम शंसितुमहसि

Wika ni Śakra: “Sa pag-aalay ng mga baka, anong uri ng dakṣiṇā—kabayarang handog o kasamang kaloob—ang itinuturing na lalong angkop? O kagalang-galang, nararapat mong sabihin sa akin ito nang tapat.”

Verse 71

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें यमराजका वाक्य नामक इकह्तत्तवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Anuśāsana Parva—lalo na sa bahaging Dāna-dharma Parva (tungkol sa dharma ng pagbibigay)—natapos ang ikapitumpu’t isang kabanata na pinamagatang “Pahayag ni Yama.” Ang kolofon na ito’y tanda ng pagwawakas ng isang yunit ng pagtuturo, na nagbibigay-diin sa aral ng asal na matuwid at pagkakawanggawa sa pamamagitan ng makapangyarihang mga salita ni Yama.

Verse 72

भगवन्‌! गोदानमें कैसी दक्षिणा श्रेष्ठ मानी जाती है? यह सब यथार्थरूपसे मुझे बतानेकी कृपा करें ।। इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि गोप्रदानिके द्विसप्ततितमो<5ध्याय:

Wika ni Śakra: “O kagalang-galang! Sa pag-aalay ng baka, anong dakṣiṇā ang itinuturing na pinakadakila? Ipagkaloob na sabihin mo sa akin ang lahat ng ito nang tapat at sa wastong paglalatag.” — (Sa Śrī Mahābhārata, Anuśāsana Parva, Dāna-dharma Parva, ikapitumpu’t dalawang kabanata hinggil sa pag-aalay ng baka.)