Shloka 33
Go-apahāra (Cattle Theft), Go-dāna (Cow-Gift), and Suvarṇa-dakṣiṇā (Gold Fee): Karmic Consequence and Purificatory Merit
ददृशुस्ते महाकायं कृकलासमवस्थितम् । वहाँ रहनेवाले यदुवंशी बालक उस कुएँका जल पीनेकी इच्छासे बड़े परिश्रमके साथ उस घास-फ़ूसको हटानेके लिये महान् प्रयत्न करने लगे। इतनेहीमें उस कुएँके ढँके हुए जलनमें स्थित हुए एक विशालकाय गिरगिटपर उनकी दृष्टि पड़ी
dadṛśus te mahākāyaṁ kṛkalāsam avasthitam | pradāna-phalavat tatra drohas tatra tathā-phalaḥ | apacāraṁ gavāṁ tasmād varjayet yudhiṣṭhira ||
Wika ni Bhīṣma: Nakita nila roon ang isang dambuhalang butiki na nakahimlay sa loob. Sa pangyayaring iyon, ang bunga ng pananakit sa kapwa ay tumutugma sa mismong gawa, gaya rin ng pagbibigay na may sariling gantimpala. Kaya, O Yudhiṣṭhira, iwasan ang anumang kasalanan laban sa mga baka: kung paanong ang pag-aalay ng baka ay nagdudulot ng dakilang kabutihan, gayon din ang pagkapoot o pananakit sa baka ay nagbubunga ng napakalaking kapahamakan. Ipinakikita rin ng salaysay na ang pakikisama sa mga banal ay hindi kailanman nasasayang—sa pakikipag-ugnay sa mga mararangal, maging si Haring Nṛga ay nailigtas mula sa impiyerno.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Actions bear corresponding results: charity—especially the gift of cows—brings great merit, while harming or offending cows brings severe demerit; hence one should avoid any misconduct toward cows.
In the account alluded to by Bhishma, a gigantic lizard is seen (connected with King Nṛga’s fate). Bhishma uses this episode to illustrate karmic retribution and the saving power of contact with the virtuous, concluding with an ethical injunction against harming cows.