Adhyaya 68

Verse 1

ऑपन- मा छा अप ऋाज पज्चषष्टितमो< ध्याय: सुवर्ण और जल आदि विभिन्न वस्तुओंके दानकी महिमा भीष्म उवाच सर्वान्‌ कामान्‌ प्रयच्छन्ति ये प्रयच्छन्ति काउ्चनम्‌ | इत्येवं भगवानत्रि: पितामहसुतो<ब्रवीत्‌,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्छिर! ब्रह्माजीके पुत्र भगवान्‌ अत्रिका प्राचीन वचन है कि 'जो सुवर्णका दान करते हैं, वे मानो याचककी सम्पूर्ण कामनाएँ पूर्ण कर देते हैं!

Sinabi ni Bhishma: “O Hari, ang mga nagbibigay ng ginto ay wari’y ipinagkakaloob ang lahat ng ninanais. Ganyan ang sinabi ng kagalang-galang na si Atri, anak ng Dakilang Ninuno (Brahmā).”

Verse 2

पवित्रमथ चायुष्यं पितृणामक्षयं च तत्‌ । सुवर्ण मनुजेन्द्रेण हरिश्वन्द्रेण कीर्तितम्‌,राजा हरिश्वन्द्रने कहा है कि 'सुवर्ण परम पवित्र, आयु बढ़ानेवाला और पितरोंको अक्षय गति प्रदान करनेवाला है'

Sinabi ni Bhishma: “Ipinahayag na ang ginto ay lubhang nagpapadalisay at nagpapahaba ng buhay; at nagbibigay rin ito ng di-nauubos na kapakinabangan para sa mga ninuno (pitṛ). Ito ang itinuro ni Haring Harishchandra, ang pinakadakila sa mga tao.”

Verse 3

पानीयं परम॑ दान दानानां मनुरबत्रवीत्‌ । तस्मात्‌ कूपांश्न॒ वापीक्ष तडागानि च खानयेत्‌,मनुजीने कहा है कि 'जलका दान सब दानोंसे बढ़कर है।” इसलिये कुएँ, बावड़ी और पोखरे खोदवाने चाहिये

Sinabi ni Bhishma: “Ipinahayag ni Manu na ang pagbibigay ng tubig ang pinakamataas sa lahat ng pagbibigay. Kaya nararapat na magpahukay ng mga balon, mga balong-hagdang (stepwell), at mga lawa.”

Verse 4

अर्ध पापस्य हरति पुरुषस्येह कर्मण: । कृप: प्रवृत्तपानीय: सुप्रवृत्तश्न नित्यश:,जिसके खोदवाये हुए कुएँमें अच्छी तरह पानी निकलकर यहाँ सदा सब लोगोंके उपयोगमें आता है, वह उस मनुष्यके पापकर्मका आधा भाग हर लेता है

Wika ni Bhishma: Sa mundong ito, ang balong hinukay nang may habag, na sagana at tuluy-tuloy ang paglabas ng tubig at araw-araw na napapakinabangan ng mga tao, ay nag-aalis ng kalahati ng masamang karma ng taong nagpagawa nito.

Verse 5

सर्व तारयते वंशं यस्य खाते जलाशये । गाव: पिबन्ति विप्राश्न साधवक्ष नरा: सदा,जिसके खोदवाये हुए जलाशयमें गौ, ब्राह्मण तथा श्रेष्ठ पुरुष सदा जल पीते हैं, वह जलाशय उस मनुष्यके समूचे कुलका उद्धार कर देता है

Wika ni Bhishma: Ang buong angkan ng taong nagpagawa ng imbakan ng tubig—na doon ay palaging umiinom ang mga baka, ang mga Brahmin, at ang mga taong banal—ay itinataas at inililigtas ng imbakan na iyon tungo sa kapakanan at kabutihang-loob.

Verse 6

निदाघकाले पानीयं यस्य तिष्ठत्यवारितम्‌ । स दुर्ग विषमं कृत्स्नं न कदाचिदवाप्लुते,जिसके बनवाये हुए तालाबमें गरमीके दिनोंमें भी पानी मौजूद रहता है, कभी घटता नहीं है, वह पुरुष कभी अत्यन्त विषम संकटमें नहीं पड़ता

Wika ni Bhishma: Sa panahon ng matinding init, ang taong ang inuming tubig ay nananatiling handa at hindi napipigil—na sa lawa o imbakan na ipinagawa niya ay hindi nauubos—ay hindi kailanman mahuhulog sa napakabigat at masalimuot na kapahamakan.

Verse 7

बृहस्पतेर्भगवतः पूष्णश्लैव भगस्य च । अश्रिनोश्रैव दल्लेश्ष प्रीतिर्भवति सर्पिषा,घी दान करनेसे भगवान्‌ बृहस्पति, पूषा, भग, अश्विनीकुमार और अग्निदेव प्रसन्न होते हैं

Wika ni Bhishma: Sa pag-aalay ng ghee (nilinaw na mantikilya), nalulugod ang kagalang-galang na si Bṛhaspati, si Pūṣan, si Bhaga, ang kambal na Aśvin, at si Agni, ang diyos ng apoy.

Verse 8

परम॑ भेषजं होतद्‌ यज्ञानामेतदुत्तमम्‌ रसानामुत्तमं चैतत्‌ फलानां चैतदुत्तमम्‌,घी सबसे उत्तम औषध और यज्ञ करनेकी सर्वश्रेष्ठ वस्तु है। वह रसोंमें उत्तम रस है और फलोंमें सर्वोत्तम फल है

Wika ni Bhishma: Ang ghee ang pinakadakilang gamot. Ito ang pinakamainam na handog sa mga yajña; sa lahat ng lasa, ito ang pinakamahusay; at sa lahat ng bunga o gantimpala, ito ang pinakadakila.

Verse 9

फलकामो यशस्काम: पुष्टिकामश्न नित्यदा । घृतं दद्याद्‌ द्विजातिभ्य: पुरुष: शुचिरात्मवान्‌,जो सदा फल, यश और पुष्टि चाहता हो वह पुरुष पवित्र हो मनको वशमें करके द्विजातियोंको घृत दान करे

Wika ni Bhīṣma: Ang lalaking laging naghahangad ng tiyak na bunga, mabuting pangalan, at kagalingan ng katawan ay dapat, na malinis at may pagpipigil-sa-sarili, magbigay ng nilinaw na mantikilya (ghee) bilang kawanggawa sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 10

घृतं मासे आश्वयुजि विप्रेभ्यो यः प्रयच्छति । तस्मै प्रयच्छतो रूप॑ प्रीतौ देवाविहाश्विनौ,जो आश्रिन मासमें ब्राह्मणोंको घृत दान करता है, उसपर देववैद्य अश्विनीकुमार प्रसन्न होकर यहाँ उसे रूप प्रदान करते हैं

Wika ni Bhīṣma: Sinumang sa buwan ng Āśvayuja ay maghandog ng ghee sa mga brāhmaṇa—ang kambal na Aśvin, mga banal na manggagamot, na nalulugod sa alay, ay maggagawad sa kanya ng kagandahan at kaanyuan dito mismo sa daigdig na ito.

Verse 11

पायसं सर्पिषा मिश्रं द्विजेभ्यो यः प्रयच्छति । गृहं तस्य न रक्षांसि धर्षयन्ति कदाचन,जो ब्राह्मणोंको घृतमिश्रित खीर देता है, उसके घरपर कभी राक्षसोंका आक्रमण नहीं होता

Wika ni Bhīṣma: Sinumang maghandog sa mga dvija ng pāyasa—kaning-lugaw na may gatas—na hinaluan ng ghee, ang kanyang tahanan ay hindi kailanman lulusubin ng mga rākṣasa.

Verse 12

पिपासया न ग्रियते सोपच्छन्दश्न॒ जायते । न प्राप्तुयाच्च व्यसनं करकान्‌ यः प्रयच्छति,जो पानीसे भरा हुआ कमण्डलु दान करता है, वह कभी प्याससे नहीं मरता। उसके पास सब प्रकारकी आवश्यक सामग्री मौजूद रहती है और वह संकटमें नहीं पड़ता

Wika ni Bhīṣma: Ang nagbibigay ng kamaṇḍalu (banga ng tubig ng asceta) na punô ng tubig ay hindi kailanman mapapahamak dahil sa uhaw. Sa kanya, ang ikabubuhay at mga kailangang bagay ay kusang lilitaw, at hindi siya mahuhulog sa dalamhati at kagipitan.

Verse 13

प्रयतो ब्राह्मणाग्रे यः श्रद्धया परया युत: । उपस्पर्शनषड्भागं लभते पुरुष: सदा,जो पुरुष सदा एकाग्रचित्त हो ब्राह्मणके आगे बड़ी श्रद्धाके साथ विनययुक्त व्यवहार करता है, वह पुरुष सदा दानके छठे भागका पुण्य प्राप्त कर लेता है

Wika ni Bhīṣma: Ang taong may pagpipigil-sa-sarili at, taglay ang sukdulang pananampalataya, ay nagpapakumbaba sa harap ng isang brāhmaṇa, ay laging nagkakamit ng meritong katumbas ng ikaanim na bahagi ng merito ng isang handog—sa bisa ng gayong mapitagang paglapit.

Verse 14

यः साधनार्थ काष्ठानि ब्राह्मुणे भ्य: प्रयच्छति । प्रतापनार्थ राजेन्द्र वृत्तवद्धयः सदा नर:,राजेन्द्र! जो मनुष्य सदाचारसम्पन्न ब्राह्मणोंको भोजन बनाने और तापनेके लिये सदा लकड़ियाँ देता है, उसकी सभी कामनाएँ तथा नाना प्रकारके कार्य सदा ही सिद्ध होते रहते हैं और वह शत्रुओंके ऊपर-ऊपर रहकर अपने तेजस्वी शरीरसे देदीप्यमान होता है

Wika ni Bhishma: O hari, ang taong palagiang nagbibigay ng panggatong sa mga Brahmanang may mabuting asal—para sa pagluluto ng pagkain at sa pagpapainit—ay nagkakamit ng katuparan sa kanyang mga gawain. Umunlad ang kanyang mga layon, at siya’y nagliliwanag sa sigla, nananatiling nakahihigit kahit sa harap ng mga kaaway.

Verse 15

सिद्धयन्त्यर्था: सदा तस्य कार्याणि विविधानि च । उपर्युपरि शत्रूणां वपुषा दीप्यते च सः,राजेन्द्र! जो मनुष्य सदाचारसम्पन्न ब्राह्मणोंको भोजन बनाने और तापनेके लिये सदा लकड़ियाँ देता है, उसकी सभी कामनाएँ तथा नाना प्रकारके कार्य सदा ही सिद्ध होते रहते हैं और वह शत्रुओंके ऊपर-ऊपर रहकर अपने तेजस्वी शरीरसे देदीप्यमान होता है

Wika ni Bhishma: Sa taong iyon, ang mga layon at ninanais na bunga ay laging natutupad, at ang sari-saring gawain ay patuloy na nagtatagumpay. O pinakamainam sa mga hari, nananatili siyang nakahihigit sa mga kaaway at nagliliwanag ang kanyang katawan sa ningning.

Verse 16

भगवांश्षापि सम्प्रीतो वल्निर्भवति नित्यश: । नतं त्यजन्ति पशव: संग्रामे च जयत्यपि,इतना ही नहीं, उसके ऊपर सदा भगवान्‌ अग्निदेव प्रसन्न रहते हैं। उसके पशुओंकी हानि नहीं होती तथा वह संग्राममें विजयी होता है

Wika ni Bhishma: Bukod pa riyan, ang pinagpalang diyos ng Apoy na si Agni ay laging nalulugod sa kanya. Hindi napapahamak ni lumalayo sa kanya ang kanyang mga alagang hayop, at maging sa digmaan ay nagkakamit siya ng tagumpay.

Verse 17

पुत्राज्छियं च लभते यश्छत्र॑ सम्प्रयच्छति । न चनक्षुव्याधिं लभते यज्ञभागमथाश्षुते,जो पुरुष छाता दान करता है उसे पुत्र और लक्ष्मीकी प्राप्ति होती है। उसके नेत्रमें कोई रोग नहीं होता और उसे सदा यज्ञका भाग मिलता है

Wika ni Bhishma: Ang nagkakaloob ng payong (parasol) bilang kawanggawa ay nagkakamit ng mga anak na lalaki at kasaganaan. Hindi siya tinatamaan ng sakit sa mata, at palagi rin siyang nakikibahagi sa gantimpalang dulot ng paghahandog na yajña.

Verse 18

निदाघकाले वर्षे वा यश्छत्र॑ सम्प्रयच्छति । नास्य कश्रचिन्मनोदाह: कदाचिदपि जायते । कृच्छात्‌ स विषमाच्चैव क्षिप्रं मोक्षमवाप्तुते,जो गर्मी और बरसातके महीनोंमें छाता दान करता है, उसके मनमें कभी संताप नहीं होता। वह कठिन-से-कठिन संकटसे शीघ्र ही छुटकारा पा जाता है

Wika ni Bhishma: Maging sa panahon ng matinding init o sa tag-ulan, ang nagkakaloob ng payong bilang kawanggawa ay hindi kailanman makararanas ng paglalagablab sa loob—ng dalamhati at pagdurusa ng isip. Mula sa mabibigat na kagipitan at mapanganib na kapahamakan, mabilis siyang nakalalaya at nagkakamit ng kaligtasan.

Verse 19

प्रदानं सर्वदानानां शकटस्य विशाम्पते । एवमाह महाभाग: शाण्डिल्यो भगवानृषि:,प्रजानाथ! महाभाग भगवान्‌ शाण्डिल्य ऋषि ऐसा कहते हैं कि 'शकट (बैलगाड़ी) का दान उपर्युक्त सब दानोंके बराबर है”

Wika ni Bhishma: “O panginoon ng mga tao, o pinuno sa hanay ng karaniwang mamamayan: ang pag-aalay ng isang kariton (karetang hila ng baka) ay ipinahahayag na katumbas ng lahat ng pag-aalay. Ganyan ang sinabi ng kagalang-galang at dakilang rishi na si Shandilya.”

Verse 65

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पञ्चषष्टितमो5ध्याय:

Sa gayon nagwakas ang ika-animnapu’t limang kabanata sa bahaging Dāna-dharma ng Anuśāsana Parva sa banal na Mahābhārata.