Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
“कल्याणी! देखो, हमने भूगुकुलतिलक च्यवन मुनिकी कृपासे कैसे-कैसे अद्भुत और परम दुर्लभ पदार्थ देखे हैं। भला, तपोबलसे बढ़कर और कौन-सा बल है? ।।
kalyāṇi! paśya, vayaṁ bhṛgukula-tilaka-cyavana-muneḥ kṛpayā kathaṁ-kathaṁ adbhutān parama-durlabhān ca padārthān dṛṣṭavantaḥ. bhala, tapobalāt paraṁ ca ko 'nyaḥ balaḥ? || tapasā tad avāpyaṁ hi yat tu śakyaṁ manorathaiḥ | trailokya-rājyād api hi tapa eva viśiṣyate ||
Wika ni Bhishma: “O mapalad na ginang, masdan—sa biyaya ni Muni Cyavana, ang hiyas ng angkan ng Bhṛgu, nasaksihan natin ang maraming kababalaghan na sadyang bihira. Tunay, anong lakas ang hihigit sa lakas ng tapas? Sapagkat sa pamamagitan ng tapas, ang bagay na iniisip lamang ng isip bilang hangarin ay nagiging tunay na maaabot; at ang tapas ay higit pa nga kaysa paghahari sa tatlong daigdig.”
भीष्म उवाच
Tapas (austerity and disciplined spiritual effort) is presented as the highest form of power: it can concretely realize what is otherwise only imaginable, and it surpasses even worldly supremacy such as rule over the three worlds.
Bhishma addresses an ‘auspicious lady’ and recalls extraordinary, rare attainments witnessed through the grace of the sage Cyavana, using this as evidence to praise the unmatched efficacy of tapas.