अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
रसालापूपकांश्रित्रानू मोदकानथ खाण्डवान् | रसान् नानाप्रकारांश्व वन्यं च मुनिभोजनम्
bhīṣma uvāca | rasālāpūpakāṃś cāpi trīn modakān atha khāṇḍavān | rasān nānāprakārāṃś ca vanyaṃ ca munibhojanam ||
Sinabi ni Bhishma: “Dahil sa takot sa sumpa, ipinadala at inihain ng hari ang sari-saring masasarap: matatamis na inumin at mga arnibal, mga keyk at pastry, iba’t ibang modaka (matatamis na dumpling), mga paghahandang asukal na parang kendi, at mga katas na iba-iba; pati mga pagkaing-gubat na angkop sa mga muni—mga ligaw na ugat at tuber at sari-saring prutas—kasama ang maraming ulam na karaniwang tinatamasa ng mga hari, at mga pagkaing nararapat sa mga maybahay at sa mga naninirahan sa gubat.”
भीष्म उवाच
The passage highlights dharmic hospitality: a ruler should provide appropriate, varied, and context-sensitive food—fit for sages as well as for royal guests—showing respect and restraint, especially when moral consequences (such as a curse) are at stake.
Bhishma describes how a king, fearing the repercussions of offending holy persons, urgently procures and presents an extensive spread of foods—sweets, drinks, and forest fare suitable for ascetics—along with items typically enjoyed in royal households.