Shloka 45
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
प्रसिद्ध भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुन: । ये मन्यन्ते क्रयं शुल्क न ते धर्मविदो नरा:
bhīṣma uvāca | prasiddhaṃ bhāṣitaṃ dāne naiṣāṃ pratyāyakaṃ punaḥ | ye manyante krayaṃ śulkaṃ na te dharmavido narāḥ |
Wika ni Bhishma: “Sa usapin ng pag-aalay o pagbibigay—lalo na sa pagbibigay ng isang anak na babae—may kasabihang kilala sa mga tao: tinatawag ito ng lahat na ‘kaloob na anak na babae.’ Kaya para sa mga nag-aakalang ang kasal ay naitatatag sa bayad o halagang parang bili, walang mapagkakatiwalaang patunay na makapagpapatibay sa kanilang pahayag. Ang mga taong kumikilala sa ‘pagbili’ at ‘halaga ng dalaga’ bilang pamantayan ay hindi mga nakaaalam ng dharma.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Marriage involving a daughter should be understood in the ethical frame of dāna (gift), not as a commercial transaction; treating it as purchase or fee-based undermines dharma and lacks true moral authority.
Bhishma is instructing on dharma and social conduct, rejecting the idea that a marriage is validated by payment (śulka/kraya) and affirming the culturally and morally recognized notion of kanyādāna (giving the maiden) as the proper understanding.