Shloka 19
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
युधिछिर उवाच शुल्कमन्येन दत्तं स्याद् ददानीत्याह चापर: । बलादन्य: प्रभाषेत धनमन्य: प्रदर्शयेत्
yudhiṣṭhira uvāca— śulkam anyena dattaṃ syād dadānīty āha cāparaḥ | balād anyaḥ prabhāṣeta dhanam anyaḥ pradarśayet |
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O Lolo, kung ang isang lalaki ay nakapagbayad na ng halaga ng kasintahang babae, ang isa naman ay nakatiyak ng kasunduan sa pangakong ‘Ako ang magbabayad,’ ang ikatlo ay nagsasabing kukunin ang dalaga sa dahas, at ang isa pa’y sinusubukang mahikayat ang kanyang mga kamag-anak sa pamamagitan ng pagpapakita ng mas malaking yaman—samantalang ang ikalima ay naisagawa na ang ritwal ng paghawak sa kamay (pāṇigrahaṇa)—kung gayon, ayon sa dharma, kaninong asawa dapat ituring ang dalagang iyon? Nais naming malaman ang tunay na simulain sa bagay na ito. Maging aming mga mata at gabay.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-legal problem: when multiple men assert competing claims over a maiden through payment, promise, wealth inducement, coercion, or completed ritual, which claim is valid. It invites a principled hierarchy of legitimacy—privileging lawful procedure and completed sacramental acts over mere promises, bribery, or force.
In Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira consults Bhīṣma on subtle points of conduct. Here he presents a complex marriage dispute with several claimants and asks Bhīṣma to determine, according to dharma, who should be regarded as the rightful husband.