Shloka 12
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
यतक्षायं प्रभवति प्रेत्य यत्र च गच्छति । वेदैष मार्ग स्वर्गस्य तथैव नरकस्य च
yat kṣayāyaṁ prabhavati pretya yatra ca gacchati | vedaiṣa mārgaḥ svargasya tathaiva narakasya ca ||
Wika ni Bhīṣma: “Ang simulain na pinanggagalingan ng isang nilalang, at ang pinatutunguhan nito pagkaraan ng kamatayan—kasama ang landas ng Veda na patungo sa langit at gayundin ang landas na patungo sa impiyerno—ang lahat ng ito ay dapat makilala sa pamamagitan ng Veda. Sa aral na ito, binibigyang-diin ni Bhīṣma na ang tunay na kadakilaan ay nasa pag-alam sa dharma at pamumuhay ayon dito; sapagkat ang kaalamang iyon ang gumagabay sa pinagmulan, sa asal, at sa huling hantungan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that the Veda is the authoritative guide to understanding a being’s origin and post-death destination, and to discerning the moral pathways that lead to heaven (svarga) or hell (naraka). Ethical living is therefore inseparable from right knowledge of dharma.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction on dharma. Here he frames the discussion in terms of ultimate outcomes—where one comes from and where one goes after death—linking these to Vedic knowledge of the paths of merit and demerit.