Shloka 1
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल १०७ श्लोक हैं) अपना छा अर: 2 सप्तविशो<्ध्याय: ब्राह्मणत्वके लिये तपस्या करनेवाले मतड़की इन्द्रसे बातचीत युधिछिर उवाच प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् | गुणैश्व विविधै: सर्वर्वयसा च समन्वित:
yudhiṣṭhira uvāca | prajñāśrutābhyāṁ vṛttena śīlena ca yathā bhavān | guṇaiś ca vividhaiḥ sarvair vayasa ca samanvitaḥ ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O hari sa mga tao, pinakadakila sa mga matuwid—taglay mo ang pag-unawa at pagkatuto, ang tuwid na asal at mabuting pagkatao, at napapalamutian ng sari-saring kabutihan; at ikaw din ang pinakamatanda. Yamang natatangi ka sa karunungan, malalim na pananaw, at tapas (mahigpit na pagninilay at pagdidisiplina), itinatanong ko sa iyo ang tungkol sa dharma. Sa mundong ito, bukod sa iyo, wala nang iba na mapagtatanungan ng lahat ng uri ng katanungan.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma-inquiry as grounded in the authority of lived virtue: true guidance is sought from one who unites wisdom (prajñā), learning (śruta), ethical conduct (vṛtta), good character (śīla), and mature experience (vayas).
Yudhiṣṭhira respectfully addresses an elder, praising his virtues and seniority, and declares his intention to ask comprehensive questions about dharma, presenting the addressee as uniquely qualified to answer.