Previous Verse
Next Verse

Shloka 73

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

स्वाहा वौषट ब्राह्मणा: सौरभेयी धर्म चाग्रयं कालचक्रं बल॑ च | यशो दमो बुद्धिमतां स्थितिश्न शुभाशुभं ये मुनयश्न सप्त

vāyudeva uvāca | svāhā vauṣaṭ brāhmaṇāḥ saurabheyī dharmaś cāgryaṃ kālacakraṃ balaṃ ca | yaśo damo buddhimatāṃ sthitiś ca śubhāśubhaṃ ye munayaś ca sapta ||

Wika ni Vāyu: “Sa kaayusan ng paghahandog ay naroon ang mga bigkas na ‘svāhā’ at ‘vauṣaṭ’; ang mga Brāhmaṇa; ang baka (Saurabheyī); ang pinakadakilang Dharma; ang gulong ng Panahon; at ang lakas. Gayundin ang katanyagan, pagpipigil-sa-sarili, ang katatagan ng marurunong, at ang buong saklaw ng mabuti at masamang bunga ng karma, pati ang Pitong Pantas. Alamin na ang lahat ng ito—kasama ng maraming simulain ng mga diyos at ng sansinukob na naisaad na—ay nagmula kay Mahādeva (Śiva).”

स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
वौषट्vauṣaṭ (oblation-call)
वौषट्:
TypeIndeclinable
Rootवौषट्
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
सौरभेयीa cow (Saurabheyī)
सौरभेयी:
Karta
TypeNoun
Rootसौरभेयी
FormFeminine, Nominative, Singular
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अग्र्यम्the best, foremost
अग्र्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअग्र्य
FormNeuter, Nominative, Singular
कालचक्रम्wheel of time
कालचक्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootकालचक्र
FormNeuter, Nominative, Singular
बलम्strength
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यशःfame, glory
यशः:
Karta
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Nominative, Singular
दमःself-control
दमः:
Karta
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Nominative, Singular
बुद्धिमताम्of the intelligent
बुद्धिमताम्:
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
स्थितिःstate, steadiness
स्थितिः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थिति
FormFeminine, Nominative, Singular
शुभाशुभम्good and evil (auspicious/inauspicious)
शुभाशुभम्:
Karta
TypeNoun
Rootशुभाशुभ
FormNeuter, Nominative, Singular
येwho, which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मुनयःsages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Plural
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्त

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (Wind-god)
S
Svāhā
V
Vauṣaṭ
B
Brāhmaṇas
S
Saurabheyī (cow of Surabhi-lineage)
D
Dharma
K
Kālacakra (Wheel of Time)
B
Bala (Strength)
Y
Yaśas (Fame)
D
Dama (Self-restraint)
S
Sthiti of the wise (Steadfastness)
Ś
Śubhāśubha (Auspicious/Inauspicious karma)
S
Saptarṣi (Seven Sages)
M
Mahādeva (Śiva) (implied as the source in the surrounding passage)

Educational Q&A

The verse links ritual speech (svāhā, vauṣaṭ), social-religious authority (Brāhmaṇas), and ethical qualities (dharma, self-restraint, wise steadiness) with cosmic principles (Time’s wheel, karmic auspicious/inauspicious results), presenting them as parts of a single sacred order ultimately grounded in Mahādeva.

Vāyudeva continues a long enumeration of divine, ritual, and moral categories, concluding that these principles and beings should be understood as originating from Mahādeva, reinforcing a Śaiva-centered cosmology within the Anuśāsana Parva’s didactic discourse.