Shloka 21
विधिवत क्षत्रियश्रेष्ठा: स च सर्वो जनस्तदा । इस प्रकार कुरुश्रेष्ठ भीष्मजीका दाह-संस्कार करके समस्त कौरव अपनी स्त्रियोंको साथ लेकर ऋषि-मुनियोंसे सेवित परम पवित्र भागीरथीके तटपर गये। उनके साथ महर्षि व्यास
tato bhāgīrathī devī tanayasya udake kṛte | niṣpāpa putragāṇ! yathārthaṃ śṛṇuta me vacaḥ | bhīṣmo rājocita-sadācāra-sampannaḥ | sa uttama-buddhiḥ śreṣṭha-kula-sampannaś ca ||
Nang matapos ng mga Kaurava ang pag-aalay ng tubig (jalāñjali) para sa kanilang anak na si Bhīṣma, nagpakita ang diyosang Bhāgīrathī (Gaṅgā) sa ibabaw ng ilog. Nabibigatan ng dalamhati, siya’y humagulgol at nanaghoy, at saka nagsalita sa mga Kaurava: “O mga anak na walang sala, pakinggan ninyong mabuti ang sinasabi ko sa katotohanan. Si Bhīṣma ay may asal na karapat-dapat sa isang hari—tuwid sa kaugalian at disiplina. Taglay niya ang napakahusay na paghatol at nagmula sa marangal na angkan.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage upholds dharma through ritual and character: proper funerary offerings (udaka/tarpaṇa) are a duty, and Bhīṣma is praised as an exemplar of rājadharma—royal conduct grounded in sadācāra (ethical discipline), sound judgment, and noble responsibility.
After the Kauravas complete the water-offering for Bhīṣma on the bank of the Gaṅgā, the river-goddess Bhāgīrathī manifests on the water, grieving, and addresses them as ‘sinless sons,’ beginning a eulogy of Bhīṣma’s virtues.