Shloka 9
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
कस्तस्य शकनुयाद् वक्तुं गुणान् कार्त्स्न्येन माधव । शिवभक्त होनेके ही कारण मैं यह सनातन वेदस्वरूप स्तोत्र आपको सुनाता हूँ। महादेवजीके इस सम्पूर्ण नामसमूहका पूर्णरूपसे विस्तारपूर्वक वर्णन तो कोई कर ही नहीं सकता। कोई व्यक्ति योगयुक्त होनेपर भी भगवान् शिवकी विभूतियोंका सैकड़ों वर्षोमें भी वर्णन नहीं कर सकता। माधव! जिनके आदि
kastásya śaknuyād vaktuṁ guṇān kārtsnyena mādhava | śivabhaktaḥ san evaṁ sanātana-vedasvarūpaṁ stotraṁ te śrāvayāmi | mahādevasya asya samagra-nāma-samūhasya vistaraṁ pūrṇarūpeṇa kaścid api na varṇayituṁ śaknoti | yogayukto ’pi kaścid bhagavataḥ śivasya vibhūtīḥ śatair varṣair api na varṇayituṁ śaknoti | mādhava! yasya ādi-madhyāntaṁ devā api na vindanti, tasya guṇān kārtsnyena kaḥ varṇayet || kintu devasya mahataḥ saṅkṣiptārtha-pada-akṣaram | yathāśakti mahādevasyaiva kṛpayā saṅkṣepataḥ tasya caritraṁ stotraṁ ca varṇayiṣyāmi | tasya ājñāṁ vinā maheśvarasya stutiḥ na kartum śakyate ||
Wika ni Vāyu: “Mādhava, sino ang makapagsasaysay ng lahat ng Kanyang katangian nang ganap? Sapagkat ako’y deboto ni Śiva, aking bibigkasin sa iyo ang walang-hanggang himnong ito na may likas na diwa ng Veda. Walang sinuman ang makapagpapalawak at makapagsasalaysay nang buo ng kabuuang kalipunan ng mga pangalan ni Mahādeva. Kahit ang taong matatag sa yoga, hindi niya mauubos—kahit sa loob ng daan-daang taon—ang paglalarawan sa mga pagpapakita at kapangyarihan ni Śiva. Mādhava, kung ang mga deva man ay hindi matunton ang simula, gitna, at wakas Niya, sino ang makapaglalahad nang lubos ng Kanyang mga kabutihan? Gayunman, ayon sa abot ng aking lakas—sa biyaya ng marunong na Mahādeva mismo—ilalahad ko, sa pinaikling diwa, mga salita, at mga pantig, ang Kanyang mga gawa at ang himnong ito. Kung walang pahintulot ni Maheśvara, ang pagpupuri sa Kanya’y hindi tunay na maisasagawa.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Śiva’s nature and powers are ultimately beyond exhaustive description—even for gods or advanced yogins—so true praise must be offered with humility, concision, and reliance on Śiva’s own grace and permission.
Vāyu addresses Mādhava and introduces a Śiva-hymn: he first declares the impossibility of fully enumerating Śiva’s names and qualities, then commits to narrating a concise account empowered by Mahādeva’s grace, emphasizing that such praise requires Maheśvara’s sanction.