Shloka 17
सर्व: शर्व: शिव: स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्यय: । सम्भवो भावनो भर्ता प्रभव: प्रभुरीक्षर:
bhīṣma uvāca | sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇur bhūtādir nidhir avyayaḥ | sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhur īśvaraḥ ||
Wika ni Bhīṣma: Siya ang Lahat—naroroon sa bawat anyo; Siya si Śarva, na nagbabalikwas at naglilikom sa lahat ng nilalang sa oras ng pagkalusaw; Siya si Śiva, mapalad at lampas sa tatlong guṇa; Siya si Sthāṇu, ang di-nagagalaw at matatag. Siya ang unang sanhi ng mga nilalang, at ang di-nasisirang kanlungan na pinaglulunuran ng lahat sa wakas ng panahon. Siya’y nahahayag ayon sa Kanyang kalooban, nagpapasibol ng bunga ng mga gawa para sa lahat ng tumatanggap, nagtataguyod sa lahat, may pinakadakilang (banal) pinagmulan, Panginoon ng lahat, at Īśvara—kapangyarihang naghahari na walang mga limitasyong idinidikit.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a devotional and ethical vision of the Supreme as both transcendent and immanent: the same Lord who dissolves the cosmos also sustains it, dispenses the fruits of actions, and remains imperishable. This supports dharma by grounding moral causality (karma-phala) and refuge (nidhi/avyaya) in a sovereign, auspicious Lord.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and praises the deity through a litany of divine names. Here he recites epithets of Śiva/Rudra, describing cosmic roles—creation/manifestation, sustenance, karmic governance, and dissolution—to establish the Lord’s supremacy and worthiness of worship.