Shloka 108
अनन्तो हुतभुग् भोक्ता सुखदो नैकजो<ग्रज: । अनिर्विण्ण: सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद््भुत:
ananto hutabhug bhoktā sukhado naikajo 'grajaḥ | anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānam adbhutaḥ ||
Wika ni Bhīṣma: Siya’y walang hanggan; ang tumatanggap ng mga handog sa sakripisyo; ang tagapagtaguyod na namamahala sa daigdig; ang tagapagkaloob ng ligaya. Upang ipagtanggol ang dharma at ingatan ang mga matuwid, kusang-loob Siyang tumatanggap ng maraming kapanganakan—ngunit Siya pa rin ang Unang-Isinilang, ang Sinaunang Tao. Kailanma’y di napapagod sapagkat ganap na Siya, laging mapagpatawad sa mabubuti, Siya ang kagila-gilalas na saligan at sandigan ng lahat ng mga daigdig.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as infinite and wondrous, the cosmic support who receives sacrificial offerings, sustains the world, and grants bliss. It also teaches that divine incarnation (many births) can occur voluntarily for the protection of dharma, while the same Lord remains the primordial source beyond fatigue or limitation.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and extolling the Supreme through a sequence of divine epithets. This verse continues that litany, describing the Lord’s roles in sacrifice, governance of the cosmos, compassion toward the righteous, and His wondrous nature.