Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 11
अत्रेः तपोबलप्रकाशः तथा च्यवनस्य सोमाधिकारः
Atri’s Illumination by Tapas; Cyavana and Soma-Entitlement
क्षेत्रप्रतिग्रहे चैव ग्रहसूतकयोस्तथा । त्रीणि रात्राण्युपोषित्वा तेन पापाद् विमुच्यते
kṣetrapratigrahe caiva grahasūtakayostathā | trīṇi rātrāṇyupoṣitvā tena pāpād vimucyate ||
Wika ni Bhīṣma: “Kung tumanggap ang isang tao ng lupain bilang kaloob—lalo na sa panahon ng eklipse o habang nasa kalagayang marumi sa ritwal (sūtaka)—dapat siyang magbayad-sala sa pamamagitan ng pag-aayuno sa loob ng tatlong gabi; sa gayong pagsunod, napapalaya siya sa kasalanang idinudulot ng pagtanggap.” Ipinakikita nito na ang dharma ay maingat sa panahon at kadalisayan ng mga transaksiyon, at nagtatakda ng katamtamang penitensiya sa halip na tuluyang talikuran ang tungkuling panlipunan.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Accepting gifts (especially land) at ritually sensitive times like an eclipse or during sūtaka can generate fault; a specific, limited penance—fasting for three nights—purifies the receiver and removes the resulting demerit.
In the Anuśāsana Parva’s dharma-instruction, Bhīṣma is teaching norms of conduct and expiation. Here he gives a practical rule: if one has accepted a land-gift under eclipse-time or impurity conditions, one should perform a three-night fast as atonement.