Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
अदन्नविद्वान् हन्त्यन्नमद्यमानं च हन्ति तम् । तं चान्न॑ पाति यश्चान्नं स हन्ता हन्यतेडबुध:
adann avidvān hanty annam adyamānaṃ ca hanti tam | taṃ cānnaṃ pāti yaś cānnaṃ sa hantā hanyate 'budhaḥ ||
Wika ni Maitreya: “Ang mangmang na walang pag-unawa ay winawasak ang pagkaing kanyang kinakain; at ang pagkaing iyon, na wari’y may ganti, ay siya ring sumisira sa kanya. Ngunit ang nag-iingat sa pagkain—sa pagiging karapat-dapat na tumanggap at sa pag-iingat sa merito ng nagbibigay—ay iniingatan din ng pagkaing iyon. Ang hangal na nagpapawalang-bisa sa bunga ng handog ay siya ring napapahamak.”
मैत्रेय उवाच
Receiving food or charity without worthiness or gratitude is ethically destructive: it wastes the donor’s merit and harms the receiver. A worthy recipient ‘protects’ the gift by honoring it and enabling its intended spiritual fruit, and thus is himself protected.
Maitreya delivers a moral instruction within Anuśāsana Parva’s teachings on dharma, explaining the consequences of unworthy consumption of given food and praising the worthy recipient who preserves the giver’s merit.