Shloka 110
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
सदा द्वादशमासांस्तु नियतो नियताशन: । जितेन्द्रियो वीतरागो जुह्मानो जातवेदसम्
sadā dvādaśa-māsāṁs tu niyato niyatāśanaḥ | jitendriyo vītarāgo juhmāno jātavedasam ||
Wika ni Bhishma: “Ang sinumang sa loob ng buong labindalawang buwan ay namumuhay sa ilalim ng disiplina—may sukat na pagkain, may pagpipigil-sa-sarili at walang pagkakapit—at araw-araw ay naghahandog ng alay sa banal na apoy na si Agni (Jātavedas), ay nakaaabot sa mararangal na daigdig. Pinararangalan ng mga Apsara, ang taong may kabutihang-asal ay napupunta sa mga daigdig ng mga pangkat ng Marut at ng walong Vasu. Pinupuri ng aral na ito ang matagalang pagpipigil, ang maayos na pamumuhay, at ang tapat na pagtupad sa tungkuling paghahandog bilang landas tungo sa mas mataas na gantimpalang espirituwal.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sustained discipline—regulated diet, mastery of the senses, freedom from attachment, and daily fire-offerings—constitutes a powerful dharmic practice that yields elevated spiritual results. The verse links inner restraint (jitendriya, vītarāga) with outer ritual fidelity (homa to Agni).
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs on dharma and the fruits of vows and austerities. Here he describes the merit of a year-long regulated observance with daily offerings to Agni, stating that such a practitioner is honoured by celestial beings and attains the worlds associated with the Maruts and the eight Vasus.