Shloka 61
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
स्वस्थ: सफलसंकल्प: सुखी विगतकल्मष: । अतः वह पवित्रात्मा पुरुष वस्त्राभूषणोंसे अलंकृत हो सैकड़ों स्त्रियोंसे भरे हुए और इच्छानुसार चलनेवाले सुवर्ण-सदृश विमानपर बैठकर रमण करता है। वह स्वस्थ, सफलमनोरथ, सुखी एवं निष्पाप होता है ।।
svāsthyaḥ saphala-saṅkalpaḥ sukhī vigata-kalmaṣaḥ | ataḥ sa pavi-trātmā puruṣaḥ vastrābhūṣaṇaiḥ alaṅkṛtaḥ śataśaḥ strībhiḥ parivṛtaḥ kāma-gamena suvarṇa-sadṛśena vimānena āruhya ramate | sa svāsthyaḥ saphala-manorathaḥ sukhī ca niṣpāpaḥ || anaśnan deham utsṛjya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ | yaḥ pumān anaśana-vrataṃ kṛtvā dehaṃ tyajati sa prātaḥ-kāla-sūrya-sadṛśa-prabhāḥ suvarṇa-kāntiḥ vaidūrya-muktā-jāla-vibhūṣitaḥ vīṇā-mṛdaṅga-nināditaḥ patākā-dīpa-samujjvalitaḥ divya-ghaṇṭā-nādena ghoṣamāṇaḥ sahasrāpsarā-yukta-vimāne upaviśya divya-sukhaṃ bhuṅkte ||
Wika ni Aṅgiras: “Siya’y nagiging malusog, nagbubunga ang kanyang mga pasiya, masaya at walang kasalanan. Kaya ang lalaking may dalisay na kaluluwa—pinalamutian ng kasuotan at alahas—ay naglilibang na nakaupo sa ginintuang vimāna na gumagalaw ayon sa nais, napapaligiran ng daan-daang babae. Siya’y nananatiling matatag ang katawan, natutupad ang mga hangarin, masaya, at walang dungis. Ang sinumang tumutupad sa panatang pag-aayuno (anāśana-vrata) at saka isinusuko ang katawan, ay nagkakamit ng ganitong gantimpala: nagniningning na gaya ng araw sa umaga, may gintong liwanag, pinalalamutian ng batong vaidūrya at mga perlas, umaalingawngaw sa tugtog ng vīṇā at tambol na mṛdaṅga, naliliwanagan ng mga watawat at ilawan, at umuugong sa banal na tunog ng mga kampana—siya’y nakaupo sa vimāna na sinasamahan ng libu-libong apsarā at tinatamasa ang ligaya ng langit.”
अंगियरा उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that disciplined self-restraint—specifically the vow of fasting undertaken as a religious observance—purifies a person (vigata-kalmaṣa) and yields auspicious results. It frames ethical self-control as a cause of inner purity and meritorious destiny, expressed through the idiom of heavenly reward.
Aṅgiras describes the posthumous फल (reward) of one who performs an anaśana-vrata and then relinquishes the body: the person is portrayed as radiant and adorned, traveling in a wish-moving golden vimāna amid music, lights, and apsarases, enjoying divine pleasures—an illustrative depiction of the merit gained through the vow.