आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च
Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration
उशनसो दुहिता देवयानी; वृषपर्वणश्न दुहिता शर्मिष्ठा नाम,दक्षसे अदिति, अदितिसे विवस्वान् (सूर्य), विवस्वानसे मनु, मनुसे इला, इलासे पुरूरवा, पुरूरवासे आयु, आयुसे नहुष और नहुषसे ययातिका जन्म हुआ। ययातिकी दो पत्नियाँ थीं पहली शुक्राचार्यकी पुत्री देवयानी तथा दूसरी वृषपर्वाकी पुत्री शर्मिष्ठा
Vaiśampāyana uvāca: Uśanaso duhitā Devayānī; Vṛṣaparvaṇaś ca duhitā Śarmiṣṭhā nāma. Dakṣāt Aditiḥ, Aditer Vivasvān (Sūryaḥ), Vivasvataḥ Manuḥ, Manoḥ Ilā, Ilāyāḥ Purūravāḥ, Purūravasaḥ Āyuḥ, Āyoḥ Nahuṣaḥ, Nahuṣāt Yayātiḥ jātaḥ. Yayāteḥ dve patnyau—prathamā Śukrācāryasya putrī Devayānī, dvitīyā Vṛṣaparvaṇaḥ putrī Śarmiṣṭhā.
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Si Uśanas (Śukra) ay may anak na babaeng nagngangalang Devayānī; at si Vṛṣaparvan ay may anak na babaeng nagngangalang Śarmiṣṭhā. Mula kay Dakṣa ay isinilang si Aditi; mula kay Aditi si Vivasvān (ang Araw); mula kay Vivasvān si Manu; mula kay Manu si Ilā; mula kay Ilā si Purūravā; mula kay Purūravā si Āyu; mula kay Āyu si Nahuṣa; at mula kay Nahuṣa ay isinilang si Yayāti. Si Yayāti ay may dalawang asawa: una si Devayānī, anak ni Śukrācārya; at ikalawa si Śarmiṣṭhā, anak ni Vṛṣaparvan. Inilalagay ng talatang ito si Yayāti sa loob ng isang banal na salinlahi at itinatanghal ang kanyang mga pag-aasawa bilang mahahalagang alyansa na sa kalaunan ay magbubukas ng mga tanong tungkol sa tungkulin, pagnanasa, at mga bunga ng pagpili sa pamilya at sa pamamahala.”
वैशम्पायन उवाच
The verse emphasizes the weight of lineage and lawful social bonds: personal relationships (especially marriage) are not merely private but shape dynastic continuity and moral responsibility, setting the stage for later ethical consequences in Yayāti’s story.
Vaiśampāyana recounts a genealogical chain leading to King Yayāti and identifies his two wives—Devayānī (daughter of Śukra) and Śarmiṣṭhā (daughter of Vṛṣaparvan)—establishing key characters and relationships for the ensuing episode.