Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः

Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration

प्रवीरेश्चररौद्राश्चास्त्रय: पुत्रा महारथा: । पूरो: पौष्ट्यामजायन्त प्रवीरो वंशकृत्‌ ततः,पूरुके पौष्टी नामक पत्नीके गर्भसे प्रवीर, ईश्वर तथा रौद्राश्व नामक तीन महारथी पुत्र हुए। इनमेंसे प्रवीर अपनी वंश-परम्पराको आगे बढ़ानेवाले हुए

pravīreś cararau drāś cāstrayaḥ putrā mahārathāḥ | pūroḥ pauṣṭyām ajāyanta pravīro vaṁśakṛt tataḥ ||

Wika ni Vaiśampāyana: Mula kay Pūru, sa pamamagitan ng kanyang asawang si Pauṣṭī, isinilang ang tatlong anak na lalaki—sina Pravīra, Īśvara, at Raudrāśva—bawat isa’y dakilang mandirigmang karwahe. Sa kanila, si Pravīra ang naging tagapagpatuloy ng angkan, upang magpatuloy ang pagmamana ng dinastiya.

प्रवीराःPravīra (name) [and others] (as subjects)
प्रवीराः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रवीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
ईश्वरःĪśvara (name)
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
रौद्राःRaudra (name) [and others]
रौद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्त्रयःthree
अस्त्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
पूरोःof Pūru
पूरोः:
TypeNoun
Rootपूरु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
पौष्ट्याम्in/through Pauṣṭī (wife named Pauṣṭī)
पौष्ट्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपौष्टी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Singular
अजायन्तwere born
अजायन्त:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Ātmanepada
प्रवीरःPravīra (in particular)
प्रवीरः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रवीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वंशकृत्lineage-founder / continuer of the dynasty
वंशकृत्:
Karta
TypeNoun
Rootवंशकृत् (प्रातिपदिक; कृदन्त from √कृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthereafter / then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pūru
P
Pauṣṭī
P
Pravīra
Ī
Īśvara
R
Raudrāśva

Educational Q&A

The verse underscores the importance of dynastic continuity in the royal (kṣatriya) context: producing heirs and maintaining the lineage is treated as a key social and political responsibility, with special notice given to the son who carries the line forward (vaṁśakṛt).

Vaiśampāyana continues the genealogical account: Pūru and his wife Pauṣṭī have three sons—Pravīra, Īśvara, and Raudrāśva—described as mahārathas, and Pravīra is identified as the one through whom the lineage proceeds.