Shloka 2
Āpava
Vasiṣṭha) and the Vasus: the Kāmadhenu Theft and the Curse (Śaṃtanu–Gaṅgā Saṃvāda
Devanagari script
ययातिरुवाच अनिकेतो गृहस्थेषु कामवृत्तेषु संयत: । ग्राम एव वसनू् भिक्षुस्तयो: पूर्वतरं गत:,ययाति बोले--कामवृत्तिवाले गृहस्थोंके बीच ग्राममें ही वास करते हुए भी जो जितेन्द्रिय और गृहरहित संन्यासी है, वही उन दोनों प्रकारके मुनियोंमें पहले ब्रह्मभावको प्राप्त होता है
Translation
Sumagot si Yayāti: “Ang walang tahanan, may pagpipigil sa mga pandama, at bagama’t naninirahan sa nayon sa gitna ng mga maybahay na alipin ng pagnanasa—ang bhikshu na sanyasin na iyon ang unang nakaaabot sa kalagayang Brahman sa dalawang uri.”
Word by Word
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
अनिकेतःhomeless; without a fixed abode
अनिकेतः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिकेत
FormMasculine, Nominative, Singular
गृहस्थेषुamong householders
गृहस्थेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगृहस्थ
FormMasculine, Locative, Plural
कामवृत्तेषुengaged in desire-driven conduct
कामवृत्तेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकामवृत्त
FormMasculine, Locative, Plural
संयतःself-restrained
संयतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-यम्
FormMasculine, Nominative, Singular
ग्रामेin a village
ग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वसन्dwelling; residing
वसन्:
TypeVerb
Rootवस्
FormPresent (participle), Singular
भिक्षुःmendicant; monk
भिक्षुः:
Karta
TypeNoun
Rootभिक्षु
FormMasculine, Nominative, Singular
तयोःof those two
तयोः:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
पूर्वतरम्earlier; sooner
पूर्वतरम्:
TypeAdjective
Rootपूर्वतर
FormNeuter, Accusative, Singular
गतःgone; having attained
गतः:
Karta
TypeAdjective
Rootगम्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
जटद्टक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes