Shloka 40
आदि पर्व — अध्याय ८३: ययाति-इन्द्र-संवादः तथा अष्टक-प्रश्नः
Yayāti–Indra Dialogue and Aṣṭaka’s Inquiry
Devanagari script
ययातिरुवाच राज्यभाक् स भवेद् ब्रद्मन् पुण्यभाक् कीर्तिभाक् तथा | यो मे दद्यात् वय: पुत्रस्तद् भवाननुमन्यताम्,ययाति बोले--ब्रह्मन्! मेरा जो पुत्र अपनी युवावस्था मुझे दे, वही पुण्य और कीर्तिका भागी होनेके साथ ही मेरे राज्यका भी भागी हो। आप इसका अनुमोदन करें
Translation
Wika ni Yayāti: “O brāhmaṇa! Ang anak na magbibigay sa akin ng kanyang kabataan—siya ang magkakamit ng kabutihang-loob at dangal, at magkakaroon din ng bahagi sa aking kaharian. Nawa’y sang-ayunan mo ito.”
Word by Word
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
राज्यभाक्a sharer/partaker of the kingdom
राज्यभाक्:
TypeAdjective
Rootराज्य-भाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्would be / should become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पुण्यभाक्a partaker of merit
पुण्यभाक्:
TypeAdjective
Rootपुण्य-भाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
कीर्तिभाक्a partaker of fame
कीर्तिभाक्:
TypeAdjective
Rootकीर्ति-भाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise / also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मेto me / of me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative/Genitive, Singular
दद्यात्would give
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
वयःyouth / age
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस्
FormNeuter, Accusative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that (proposal/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुमन्यताम्may (it) be approved / please approve
अनुमन्यताम्:
TypeVerb
Rootअनु-√मन्
FormImperative, Third, Singular, Atmanepada, passive/impersonal sense: 'let it be approved/please approve'
Speaker
शुक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes