Shloka 35
Jaratkāru’s Marital Compact and Departure (जरत्कारु–जरत्कारुणी संवादः)
कृमिकं प्राहसत् तूर्ण मुमूर्षुर्नष्टचेतन: । प्रहसन्नेव भोगेन तक्षकेण त्ववेष्ट्यत,कालसे प्रेरित होकर मन्त्रियोंने भी उनकी हाँ-में-हाँ मिला दी। मन्त्रियोंसे पूर्वोक्त बात कहकर राजाधिराज परीक्षित् उस लघु कीटको कंधेपर रखकर जोर-जोरसे हँसने लगे। वे तत्काल ही मरनेवाले थे; अतः उनकी बुद्धि मारी गयी थी। राजा अभी हँस ही रहे थे कि उन्हें जो निवेदित किया गया था उस फलसे निकलकर तक्षक नागने अपने शरीरसे उनको जकड़ लिया। इस प्रकार वेगपूर्वक उनके शरीरमें लिपटकर नागराज तक्षकने बड़े जोरसे गर्जना की और भूपाल परीक्षित्को डँस लिया
kṛmikaṃ prāhasat tūrṇaṃ mumūrṣur naṣṭacetanaḥ | prahasann eva bhogena takṣakeṇa tv aveṣṭyata ||
Ang hari, na nalalapit na sa kamatayan at naliliman ang isip, ay humalakhak nang malakas sa munting uod. Habang siya’y patuloy na tumatawa, si Takṣaka ay pumulupot sa kanya na parang higpit ng tali. Sa biglang pagbalot, umalingawngaw ang dagundong ng hari ng mga ahas at saka kinagat si Parīkṣit.
तक्षक उवाच
Educational Q&A
When arrogance and mockery replace discernment—especially after a warning—one becomes vulnerable to inevitable consequence. The verse highlights the moral force of karma and the unstoppable movement of kāla (time), which brings the fruit of one’s actions to completion.
Parīkṣit, nearing death and mentally clouded, laughs at a ‘worm’ (the contemptible object placed upon him). At that very moment Takṣaka emerges and coils around the king, then bites him, fulfilling the destined outcome of the curse.