Shloka 7
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
त॑ स्थाणुभूतं तिष्ठन्तं क्षुत्पिपासाश्रमातुर: । पुनः पुनर्मगं नष्ट पप्रच्छ पितरं तव,राजा भूख-प्यास और थकावटसे व्याकुल थे। इधर तुम्हारे पिता काठकी भाँति अविचल भावसे बैठे थे। राजाने बार-बार तुम्हारे पितासे उस भागे हुए मृगके विषयमें प्रश्न किया, परंतु मौन-व्रतावलम्बी होनेके कारण उन्होंने कुछ उत्तर नहीं दिया। तब राजाने धनुषकी नोकसे एक मरा हुआ साँप उठाकर उनके कंधेपर डाल दिया
taṁ sthāṇubhūtaṁ tiṣṭhantaṁ kṣutpipāsāśramāturaḥ | punaḥ punar mṛgaṁ naṣṭaṁ papraccha pitaraṁ tava ||
Dahil sa gutom, uhaw, at pagod, paulit-ulit na tinanong ng hari ang iyong ama tungkol sa usang tumakas at nawala. Ngunit ang iyong ama, nakatindig na tila poste at nakagapos sa panatang katahimikan, ay hindi sumagot. Itinatayo ng tagpong ito ang tensiyong moral: ang pinunong itinutulak ng hirap ng katawan at pagkayamot ay humaharap sa pagpipigil ng isang asceta—at ang pagtatagpong ito’y malapit nang lumihis mula sa pagkainip tungo sa kasalanan.
कृश उवाच
Educational Q&A
Bodily distress and impatience can cloud judgment, especially for a ruler; dharma requires restraint. The ascetic’s silence represents fidelity to a vow, while the king’s escalating frustration foreshadows an ethical lapse that will have consequences.
A king, exhausted and desperate after pursuing a deer, repeatedly asks a silent ascetic (the listener’s father) where the deer went. The ascetic remains unmoving and does not answer, setting up the king’s later act of disrespect described in the surrounding prose tradition.