Shloka 1
Garuḍa’s Breach of the Amṛta-Guard and Boons with Viṣṇu; Encounter with Indra (Ādi-parva, Adhyāya 29)
ऑपनक्रात छा ्च्ज्टस:, एकोनत्रिशो<ड ध्याय: कश्यपजीका गरुडको हाथी और कछुएके पूर्वजन्मकी कथा सुनाना, गरुडका उन दोनोंको पकड़कर एक दिव्य वटवृक्षकी शाखापर ले जाना और उस शाखाका टूटना सौतिरुवाच तस्य कण्ठमनुप्राप्तो ब्राह्मण: सह भार्यया । दहन् दीप्त इवाड्रारस्तमुवाचान्तरिक्षग:,उग्रश्रवाजी कहते हैं--निषादोंके साथ एक ब्राह्मण भी भार्यासहित गरुडके कण्ठमें चला गया था। वह दहकते हुए अंगारकी भाँति जलन पैदा करने लगा। तब आकाशचारी गरुडने उस ब्राह्मणसे कहा--(द्विजश्रेष्ठ! तुम मेरे खुले हुए मुखसे जल्दी निकल जाओ। ब्राह्मण पापपरायण ही क्यों न हो मेरे लिये सदा अवध्य है”
Sautir uvāca—tasya kaṇṭham anuprāpto brāhmaṇaḥ saha bhāryayā | dahan dīpta ivāṅgāras tam uvācāntarikṣagaḥ ||
Wika ni Sauti: Isang brāhmaṇa, kasama ang kaniyang asawa, ang napasok sa lalamunan ni Garuḍa. Siya’y nag-aalab na parang nagliliyab na baga at nagdulot ng matinding hapdi sa loob. Kaya’t si Garuḍa, na lumilipad sa himpapawid, ay nagsalita sa brāhmaṇa—na wari’y ipinahihiwatig na kahit ang isang brāhmaṇa ay nalugmok sa kasamaan, hindi siya dapat patayin at nararapat palayain sa kapahamakan.
गरुड उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma-based restraint: a brāhmaṇa is treated as avadhya (not to be killed/violated), so even a powerful being like Garuḍa must avoid harming him and instead release him—an ethical limit on force.
While Garuḍa is carrying prey, a brāhmaṇa and his wife end up in Garuḍa’s throat; the brāhmaṇa’s presence burns like an ember, prompting Garuḍa (airborne) to speak to him, indicating he should come out and not be harmed.