Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः

Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī

सम्भवो जतुवेश्माख्यं हिडिम्बबकयोर्वध: । तथा चैत्रर॒थं देव्या: पाज्चाल्याश्व॒ स्वयंवर:

Sambhavo jatuveśmākhyam Hiḍimbabakayor vadhaḥ | tathā Caitrarathaṃ devyāḥ Pāñcālyāś ca svayaṃvaraḥ ||

Sinabi ni Rama: “(May mga salaysay tungkol sa) kapanganakan (Sambhava), ang pangyayaring tinatawag na Bahay na Laka (Jatugṛha/House of Lac), ang pagpaslang kina Hiḍimba at Baka, gayundin ang pangyayaring Caitraratha, at ang svayaṃvara ng prinsesang Pāñcālī.”

सम्भवःorigin; birth; coming into being
सम्भवः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्भव
FormMasculine, Nominative, Singular
जतुवेश्माख्यम्called the lac-house
जतुवेश्माख्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजतुवेश्माख्य
FormNeuter, Accusative, Singular
हिडिम्बबकयोःof Hidimba and Baka
हिडिम्बबकयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहिडिम्ब
FormMasculine, Genitive, Dual
वधःslaying; killing
वधः:
Karta
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand also; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
चैत्ररथम्Chaitraratha (the celestial grove/forest)
चैत्ररथम्:
Karma
TypeNoun
Rootचैत्ररथ
FormNeuter, Accusative, Singular
देव्याःof the goddess/lady
देव्याः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Genitive, Singular
पाञ्चाल्याःof Panchali (Draupadi)
पाञ्चाल्याः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाञ्चाली
FormFeminine, Genitive, Singular
स्वयम्by oneself; personally
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
वरःchoice (of a husband); selection
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular

राम उवाच

R
Rama
J
Jatuveśma (House of Lac)
H
Hiḍimba
B
Baka
C
Caitraratha
P
Pāñcālī (Draupadī)

Educational Q&A

The verse highlights dharma in action through key episodes: resisting deceit and safeguarding life (the lac-house plot), removing predatory threats to society (slaying man-eaters), and upholding orderly, publicly sanctioned choice and alliance (svayaṃvara). Together they frame heroism as protection, restraint, and responsibility rather than mere violence.

Rama enumerates major well-known episodes: the beginnings (birth/origin accounts), the ‘House of Lac’ incident, the killings of Hiḍimba and Baka, the Caitraratha episode, and Pāñcālī (Draupadī)’s svayaṃvara—functioning as a compact list of prominent events within the epic’s early narrative.