Shloka 85
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
समासो भारतस्यायमत्रोक्त: पर्वसंग्रह: । पौष्यं पौलोममास्तीकमादिरंशावतारणम्,मयस्य दर्शनं चैव आदिपर्वणि कथ्यते । इस प्रकार यहाँ संक्षेपसे महाभारतके पर्वोका संग्रह बताया गया है। पौष्य, पौलोम, आस्तीक, आदिअंशावतरण, सम्भव, लाक्षागृह, हिडिम्बवध, बकवध, चैत्ररथ, देवी द्रौपदीका स्वयंवर, क्षत्रियधर्मसे राजाओंपर विजयप्राप्तिपूर्वक वैवाहिक विधि, विदुरागमन, राज्यलम्भ, अर्जुनका वनवास, सुभद्राका हरण, हरणाहरण, खाण्डवदाह तथा मयदानवसे मिलनेका प्रसंग--यहाँतककी कथा आदिपर्वमें कही गयी है
samāso bhāratasya ayam atroktāḥ parvasaṅgrahaḥ | pauṣyaṃ paulomam āstīkam ādir aṃśāvatāraṇam, mayasya darśanaṃ caiva ādiparvaṇi kathyate |
Dito ay inilahad ang isang maikling buod ng Bhārata—isang talaan ng mga bahagi nito. Sa Ādi Parva isinasalaysay ang mga pangyayaring Pauṣya, Pauloma, at Āstīka; ang salaysay ng unang paglusong ng mga bahagi (aṃśa) ng mga nilalang na banal; at gayundin ang pakikipagtagpo kay Maya. Sa gayon, ang unang aklat ay nagtatakda ng daigdig-moral ng epiko, inilalatag ang mga pinagmulan, angkan, at mga sanhi na sa bandang huli’y huhubog sa tunggalian at sa pagsubok ng dharma.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a structural and ethical orientation: it signals that the epic’s moral inquiry (dharma under pressure) is grounded in origins—how lineages, vows, curses, and divine ‘portions’ set the conditions for later choices and consequences.
The speaker provides a brief table of contents for the Ādi Parva, naming key sub-episodes—Pauṣya, Pauloma, Āstīka, the account of aṃśāvatāraṇa (partial divine manifestations), and the meeting with Maya—indicating what will be narrated in the opening book.