Shloka 57
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
कुण्डलाहरणं पर्व ततः परमिहोच्यते । आरणेयं ततः पर्व वैराटं तदनन्तरम् | पाण्डवानां प्रवेशश्व॒ समयस्य च पालनम्,इसके बाद क्रमश: कुण्डलाहरण और आरणेय-पर्व कहे गये हैं। तदनन्तर विराटपर्वका आरम्भ होता है, जिसमें पाण्डवोंके नगरप्रवेश और समयपालन-सम्बन्धीपर्व हैं
kuṇḍalāharaṇaṃ parva tataḥ param ihocyate | āraṇeyaṃ tataḥ parva vairāṭaṃ tad-anantaram | pāṇḍavānāṃ praveśaś ca samayasya ca pālanam |
Kasunod ay inilalarawan ang bahaging tinatawag na “Pagkuha ng mga Hikaw”; pagkatapos nito ay ang bahaging Āraṇeya, at saka ang bahaging Vairāṭa. Sa salaysay ng Vairāṭa, ikinukuwento ang pagpasok ng mga Pāṇḍava sa lungsod/kaharian at ang masusing pagtupad nila sa itinakdang panahon—na nagpapakita na ang disiplinadong pagpipigil at katapatan sa napagkasunduang kundisyon ay mahahalagang sandigan ng dharma sa gitna ng kagipitan.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as disciplined adherence to agreed conditions (samaya-pālana). Even when circumstances are harsh, integrity is shown by keeping one’s pledged term and acting with restraint until the proper time is fulfilled.
The speaker is enumerating upcoming sections (parvas): first the Kuṇḍalāharaṇa episode, then the Āraṇeya (forest-related) section, and thereafter the Vairāṭa section, which includes the Pāṇḍavas’ entry and their observance of the stipulated period.