समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
तदेतद् भारतं नाम कविभिस्तूपजीव्यते । उदयप्रेप्सुभिर्भुत्यैरैभिजात इवेश्वर:,जैसे अपनी उन्नति चाहनेवाले महत्त्वाकांक्षी सेवक अपने कुलीन और सद्धावसम्पन्न स्वामीकी सेवा करते हैं, इसी प्रकार संसारके श्रेष्ठ कवि इस महाभारतकी सेवा करके ही अपने काव्यकी रचना करते हैं
Ang dakilang salaysay na ito na tinatawag na «Bhārata» ang siyang inaasahan ng mga makata bilang kabuhayan at sandigan ng kanilang sining. Kung paanong ang mga mapaghangad na lingkod na nagnanais ng sariling pag-angat ay naglilingkod sa kanilang panginoong marangal—may dugong mataas at puspos ng pananampalataya—gayon din ang mga pinakadakilang makata sa daigdig: sa paglilingkod sa Mahābhārata na ito nila hinuhubog ang kanilang mga tula.
राम उवाच