Shloka 33
देवसत्रे मृत्युनिरोधः, पूर्वेन्द्राणां मानुषावतरणम्, द्रौपदी-वरकथनम्
Suspension of Death at the Devasatra; Former Indras’ Human Descent; Draupadī’s Boon Etiology
कृष्णाद् वा देवकीपुत्रात् कृपाद् वापि शरद्वत: । को वा दुर्योधन शक्त: प्रतियोधयितुं रणे
vaiśampāyana uvāca |
kṛṣṇād vā devakīputrāt kṛpād vāpi śaradvatāḥ |
ko vā duryodhanaśaktaḥ pratiyodhayituṃ raṇe ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “At sino naman ang makatatayo laban kay Duryodhana sa digmaan—maliban kay Kṛṣṇa, anak ni Devakī, o kay Kṛpa, anak ni Śaradvat? Bukod sa kanila, sino ang tunay na makatatapat sa kanya sa labanan?” Ipinahihiwatig ng taludtod ang isang paghatol na moral at estratehiko: kinikilala ang lakas-mandirigma ni Duryodhana, ngunit itinatakda na tanging mga pambihirang tao—ang isa’y iginagalang sa karunungang tila banal at sa pag-iingat (Kṛṣṇa), at ang isa’y bantog sa disiplinadong pagkamaster ng sandata (Kṛpa)—ang makapagpapantay sa gayong puwersa sa larangan ng digmaan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that raw martial strength (as attributed to Duryodhana) can be matched only by extraordinary excellence—either divinely guided protection and wisdom (Kṛṣṇa) or consummate disciplined skill in arms (Kṛpa). It implicitly contrasts mere power with the higher forms of capability grounded in wisdom, training, and rightful conduct.
Vaiśampāyana, narrating events, emphasizes Duryodhana’s formidable capacity in war and asserts that only two exceptional figures—Kṛṣṇa (Devakī’s son) or Kṛpa (Śaradvat’s son)—could truly confront him in battle.