Shloka 17
Ādi Parva, Adhyāya 178 — Royal Contestants Assemble; Cosmic Witnesses; The Bow Remains Unstrung
क्षत्रियाणां तदा तात कारणान्तरदर्शनात् । ततो महीतल तात क्षत्रियेण यदृच्छया,तात! कुछ दूसरे-दूसरे कारणोंका विचार करके उस समय उन्होंने क्षत्रियोंको धन प्रदान किया था। वत्स! तदनन्तर किसी क्षत्रियने अकस्मात् धरती खोदते-खोदते किसी भुगुवंशीके घरमें गड़ा हुआ धन पा लिया। तब सभी श्रेष्ठ क्षत्रियोंने एकत्र होकर उस धनको देखा
kṣatriyāṇāṃ tadā tāta kāraṇāntaradarśanāt | tato mahītale tāta kṣatriyeṇa yadṛcchayā ||
Sinabi ni Vasiṣṭha: “Mahal kong anak, nang panahong iyon, matapos isaalang-alang ang iba pang mga dahilan na namagitan, ipinagkaloob nila ang yaman sa mga Kṣatriya. Pagkaraan, sa ibabaw ng lupa, isang Kṣatriya, dahil lamang sa pagkakataon habang naghuhukay, ay nakatagpo ng kayamanang nakabaon sa bahay ng isang inapo ni Bhṛgu. Kaya’t nagtipon ang mga pangunahing Kṣatriya at sinuri ang yamang iyon.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds dharmic scrutiny over wealth: even when riches are obtained by chance, rightful ownership and social-ethical context must be examined collectively rather than claimed impulsively.
Vasiṣṭha narrates that wealth had been granted to Kṣatriyas for certain reasons; later, a Kṣatriya accidentally uncovers buried treasure in a Bhārgava household, prompting leading Kṣatriyas to gather and inspect the find—setting up a question of rightful claim and proper conduct.