Shloka 43

पाण्डवानां पाञ्चालगमनम्

The Pāṇḍavas’ Journey toward Pāñcāla and News of the Svayaṃvara

Devanagari script

सा गौस्तत्‌ सकल सैन्यं कालयामास दूरत: । विश्वामित्रस्य तत्‌ सैन्यं काल्यमानं त्रियोजनम्‌

Transliteration

sā gaus tat sakala-sainyaṃ kālayāmāsa dūrataḥ | viśvāmitrasya tat sainyaṃ kālyamānaṃ triyojanam ||

Translation

Ang baka, mula sa malayo, ay nagpangyari na ang buong hukbong iyon ay mapalayas at mapuksa. Kaya ang hukbo ni Viśvāmitra—na nakalatag sa tatlong yojana—ay nalulunod sa pagdaig habang isa-isang pinabubuwal.

Word by Word

• सा: she/that (female)
• सा: Karta
• Type: Noun
• Root: तद्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• गौः: cow
• गौः: Karta
• Type: Noun
• Root: गो
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Noun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सकल: entire, whole
• सकल: Karma
• Type: Adjective
• Root: सकल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• कालयामास: made (it) go/drive away; caused to move
• Type: Verb
• Root: कल्
• Form: Perfect (Paroksha), Third, Singular

• दूरतः: from afar, at a distance
• दूरतः: Apadana
• Type: Indeclinable
• Root: दूर

• विश्वामित्रस्य: of Viśvāmitra
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Noun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• काल्यमानम्: being driven/made to move
• Type: Verb
• Root: कल्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• त्रियोजनम्: three yojanas (in extent/distance)
• त्रियोजनम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: त्रियोजन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

गन्धर्व उवाच

Characters & Entities

• गौः (the cow)
• विश्वामित्र (Viśvāmitra)
• सैन्य (army)