Shloka 2
Hiḍimbā’s Petition, Conditional Union with Bhīma, and the Birth-Naming of Ghaṭotkaca (आदि पर्व, अध्याय १४३)
धृतराष्ट्रप्रयुक्तास्ते केचित् कुशलमन्त्रिण: । कथयांचक्रिरे रम्यं नगरं वारणावतम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर राजा दुर्योधन और उसके छोटे भाइयोंने धन देकर तथा आदर-सत्कार करके सम्पूर्ण अमात्य आदि प्रकृतियोंको धीरे-धीरे अपने वशमें कर लिया। कुछ चतुर मन्त्री धृतराष्ट्रकी आज्ञासे (चारों ओर) इस बातकी चर्चा करने लगे कि “वारणावत नगर बहुत सुन्दर है। उस नगरमें इस समय भगवान् शिवकी पूजाके लिये जो बहुत बड़ा मेला लग रहा है, वह तो इस पृथ्वीपर सबसे अधिक मनोहर है'
dhṛtarāṣṭraprayuktās te kecit kuśala-mantriṇaḥ | kathayāṃ cakrire ramyaṃ nagaraṃ vāraṇāvatam ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Sa utos ni Dhṛtarāṣṭra, may ilang bihasang ministro ang nagsimulang magpalaganap ng usap-usapan sa lahat ng dako, pinupuri ang Vāraṇāvata bilang isang lungsod na kaaya-aya at marikit. Sa daloy ng salaysay, ang ganitong papuri sa madla ay isang sinadyang pakunwari—isang mapanlinlang na paggamit ng payo at pagpapalaganap ng balita upang itulak ang mga pangyayari sa ngalan ng kabanalan at paghanga sa lungsod.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how power can manipulate public opinion through seemingly harmless praise. Ethically, it warns that counsel (mantra) divorced from dharma becomes an instrument of deception—especially when authority uses ministers to manufacture consent for hidden aims.
Under Dhṛtarāṣṭra’s prompting, some capable ministers begin circulating favorable talk about the city of Vāraṇāvata. This sets the stage for directing others toward that place under an attractive public narrative.