Shloka 43
Adhyāya 129 — Public Acclaim of the Pāṇḍavas and Duryodhana’s Appeal to Dhṛtarāṣṭra
शरस्तम्बे समुद्भूतं वेदशास्त्रार्थपारगम् । अधिजममुश्न॒ कुरवो धनुर्वेदं कृपात् तु ते,राजा धृतराष्ट्रने उन कुमारोंको खेल-कूदमें लगे रहनेसे अत्यन्त उद्दण्ड होते देख उन्हें शिक्षा देनेके लिये गौतम-गोत्रीय कृपाचार्यकी खोज करायी, जो सरकंडेके समूहसे उत्पन्न हुए और विविध शास्त्रोंके पारंगत विद्वान् थे। उन्हींको गुरु बनाकर कुरुकुल॒के उन सभी कुमारोंको उन्हें सौंप दिया गया; फिर वे कुरुवंशी बालक कृपाचार्यसे धनुर्वेदका अध्ययन करने लगे
śarastambe samudbhūtaṃ vedaśāstrārthapāragam | adhijagmuḥ kuravo dhanurvedaṃ kṛpāt tu te ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Lumapit ang mga prinsipe ng Kuru kay Kṛpa—na isinilang mula sa kumpol ng mga tambo at ganap na bihasa sa kahulugan ng mga Veda at mga śāstra—at mula sa kanya’y natutuhan nila ang agham ng pana. Nang makita ni Haring Dhṛtarāṣṭra na ang mga kabataang maharlika’y lalo pang nagiging suwail dahil sa walang tigil na paglalaro, hinanap niya si Kṛpācārya ng angkan ni Gautama at ipinagkatiwala sa kanya ang lahat ng batang Kuru, upang ang disiplina at wastong pagsasanay ang pumalit sa paglilibang lamang.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Royal power and talent require disciplined education under a qualified guru; unchecked playfulness can turn into unruliness, so ethical formation and skill-training (especially for kṣatriyas) must be guided by learned authority.
The Kuru boys are becoming excessively unruly; Dhṛtarāṣṭra therefore seeks out Kṛpācārya—renowned for Vedic and śāstric mastery and said to be born from a reed-clump—and entrusts the princes to him, after which they begin studying dhanurveda (archery/martial science).