Shloka 42
Adhyāya 129 — Public Acclaim of the Pāṇḍavas and Duryodhana’s Appeal to Dhṛtarāṣṭra
कुमारान् क्रीडमानांस्तान् दृष्टवा राजातिदुर्मदान् । गुरुं शिक्षार्थमन्विष्य गौतमं तान् न्न्यवेदयत्,राजा धृतराष्ट्रने उन कुमारोंको खेल-कूदमें लगे रहनेसे अत्यन्त उद्दण्ड होते देख उन्हें शिक्षा देनेके लिये गौतम-गोत्रीय कृपाचार्यकी खोज करायी, जो सरकंडेके समूहसे उत्पन्न हुए और विविध शास्त्रोंके पारंगत विद्वान् थे। उन्हींको गुरु बनाकर कुरुकुल॒के उन सभी कुमारोंको उन्हें सौंप दिया गया; फिर वे कुरुवंशी बालक कृपाचार्यसे धनुर्वेदका अध्ययन करने लगे
kumārān krīḍamānāṁs tān dṛṣṭvā rājātidurmadān | guruṁ śikṣārtham anvīṣya gautamaṁ tān nyavedayat ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang makita ng hari na ang mga prinsipe’y abala sa paglalaro at lalo pang nagiging suwail, humanap siya ng guro upang sila’y disiplinahin at ipinagkatiwala sila kay Gautama—si Kṛpa—upang sanayin. Kaya ang mga batang Kuru, sa ilalim ng kanyang paggabay, ay nagsimulang mag-aral ng mga aral at sining-pandigma, lalo na ng agham ng pana, upang ang kapangyarihang maharlika’y mapigil ng wastong turo at pagpipigil-sa-sarili.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Royal birth and power require disciplined education; without a guru and training, youthful energy turns into arrogance. The verse highlights the ethical duty of a king to ensure that princes are formed by instruction and restraint, not merely left to pleasure.
Dhṛtarāṣṭra observes the Kuru princes becoming unruly through constant play. To correct them, he seeks out Gautama—Kṛpa—and entrusts the boys to him, initiating their formal training, especially in dhanurveda (the science of archery).