Shloka 1
Ādi Parva, Adhyāya 115 — Mādri’s request; invocation of the Aśvins; birth and naming of the Pāṇḍavas
अफ्-#-रल चतुर्दशाधिकशततमो< ध्याय: भूतराष्ट्रके गान्धारीसे एक सौ पुत्र तथा एक कन्याकी तथा करनेवाली वैश्यजातीय युवतीसे युयुत्सु नामक एक पुत्रकी उत्पत्ति वैशम्पायन उवाच ततः पुत्रशतं जज्ञे गान्धार्या जनमेजय । धृतराष्ट्रस्य वैश्यायामेकश्चापि शतात् पर:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर धृतराष्ट्रके उनकी पत्नी गान्धारीके गर्भसे एक सौ पुत्र उत्पन्न हुए। धृतराष्ट्रकी एक दूसरी पत्नी वैश्यजातिकी कन्या थी। उससे भी एक पुत्रका जन्म हुआ। यह पूर्वोक्त सौ पुत्रोंसे भिन्न था
Vaiśampāyana uvāca: tataḥ putraśataṃ jajñe gāndhāryā janamejaya | dhṛtarāṣṭrasya vaiśyāyām ekaś cāpi śatāt paraḥ ||
Wika ni Vaiśampāyana: “Pagkaraan nito, O Janamejaya, isang daang anak na lalaki ang isinilang kay Gāndhārī. At si Dhṛtarāṣṭra, sa pamamagitan ng isang babaeng mula sa uring Vaiśya, ay nagkaroon din ng isang anak na lalaki—naiiba sa sandaang iyon.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds how dynastic outcomes arise from complex family structures: alongside the celebrated hundred sons of Gāndhārī, Dhṛtarāṣṭra also has a son by a Vaiśya consort. It subtly frames later ethical and political tensions by noting legitimate kinship that exists outside the primary royal marriage, inviting reflection on duty, recognition, and fairness within a lineage.
Vaiśampāyana continues the genealogy for King Janamejaya: Gāndhārī gives birth to a hundred sons, and Dhṛtarāṣṭra also fathers one additional son through a Vaiśya woman, explicitly stated to be separate from the hundred.