Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Ādi Parva, Adhyāya 113 — Maryādā-sthāpana (Śvetaketu’s Boundary) and the Niyoga Deliberation of Pāṇḍu and Kuntī

मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्ण रजतं बहु । गोरत्नान्यश्वरत्नानि रथरत्नानि कुड्जरान्‌,राजाओंके दिये हुए ढेर-के-ढेर मणि, मोती, मूँगे, सुवर्ण, चाँदी, गोरत्न, अश्वरत्न, रथरत्न, हाथी, गदहे, ऊँट, भैंसें, बकरे, भेंड़ें, कम्बल, मृगचर्म, रत्न, रंकु मृगके चर्मसे बने हुए बिछौने आदि जो कुछ भी सामान प्राप्त हुए, उन सबको हस्तिनापुराधीश राजा पाण्डुने ग्रहण कर लिया

vaiśampāyana uvāca |

maṇimuktāpravālaṃ ca suvarṇa-rajataṃ bahu |

gorātnāny aśvaratnāni ratharatnāni kuñjarān |

Sinabi ni Vaiśampāyana: “May mga bunton-bunton na handog—mga hiyas, perlas, at koral, kasama ang saganang ginto at pilak; gayundin ang mahahalagang baka, mahuhusay na kabayo, mariringal na karwahe, at mga elepante.” Ipinakikita ng talatang ito na ang pagkilala ng bayan sa kapangyarihang hari ay naihahayag sa pormal na pag-aalay at pagtanggap ng yaman; at tinanggap ito ni Haring Pāṇḍu, panginoon ng Hastināpura, ayon sa kanyang katayuang panghari.

मणिgem
मणि:
Karma
TypeNoun
Rootमणि
FormMasculine, Accusative, Singular
मुक्ताpearl
मुक्ता:
Karma
TypeNoun
Rootमुक्ता
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रवालम्coral
प्रवालम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रवाल
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुवर्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
रजतम्silver
रजतम्:
Karma
TypeNoun
Rootरजत
FormNeuter, Accusative, Singular
बहुmuch; abundant
बहु:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Accusative, Singular
गोरत्नानिcow-gems (valuable cattle)
गोरत्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootगोरत्न
FormNeuter, Accusative, Plural
अश्वरत्नानिhorse-gems (excellent horses)
अश्वरत्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वरत्न
FormNeuter, Accusative, Plural
रथरत्नानिchariot-gems (excellent chariots)
रथरत्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootरथरत्न
FormNeuter, Accusative, Plural
कुञ्जरान्elephants
कुञ्जरान्:
Karma
TypeNoun
Rootकुञ्जर
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
H
Hastināpura
P
Pāṇḍu
G
gems (maṇi)
P
pearls (muktā)
C
coral (pravāla)
G
gold (suvarṇa)
S
silver (rajata)
C
cattle (go-ratna)
H
horses (aśva-ratna)
C
chariots (ratha-ratna)
E
elephants (kuñjara)

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic aspect of kingship: wealth and valuables circulate through formal gifting and tribute, publicly affirming social order and the ruler’s legitimacy; the king’s acceptance is not mere personal gain but part of sustaining the polity.

A list of valuable items—jewels, precious metals, and prized animals/vehicles—is being described as gifts/tribute presented to the ruler; King Pāṇḍu of Hastināpura is portrayed as receiving these royal offerings.