गान्धारीपुत्रोत्पत्तिः — The Birth of Gāndhārī’s Hundred Sons (and Yuyutsu); Omens and Counsel on Succession
अनुसार्यमाणा बहुभी रक्षिभिर्भरतर्षभ । ते तस्यावसथे लोप्नं दस्यथव: कुरुसत्तम
Vaiśampāyana uvāca: anusāryamāṇā bahubhir rakṣibhir bharatarṣabha, te tasyāvasathe lopnaṃ dasyavaḥ kurusattama janamejaya; bhayāt prajā-rakṣa-senāyā āgamanāt pūrvam eva tatraiva kvacid apakrāntāḥ. teṣāṃ nilīnānāṃ rakṣiṇāṃ senā śīghram upāgamat. rājann, corān anusarantāḥ te janāḥ tapasyāyāṃ ratān taṃ maharṣiṃ dṛṣṭvā papracchuḥ—“dvijaśreṣṭha, brūhi, kena mārgeṇa corāḥ palāyitāḥ, yena vayaṃ tam eva mārgaṃ gṛhītvā tvarayā teṣāṃ paścād gacchema.”
Sinabi ni Vaiśampāyana: O toro sa angkan ng Bharata, maraming bantay ang humahabol sa mga magnanakaw na iyon. O pinakamainam sa mga Kuru, O Janamejaya, sa takot ay iniwan ng mga tulisan ang nakaw na yaman sa ashram ng dakilang rishi at nagtago sa malapit bago pa dumating ang puwersang tagapagtanggol ng hari. Nang sila’y makapagtago, mabilis na dumating ang pangkat ng mga bantay. Pagkakita sa rishi na nakalubog sa pag-aayuno, sila’y nagtanong: “O pinakadakila sa mga dwija, sabihin mo—saang daan tumakas ang mga magnanakaw? Susundan namin ang daang iyon at hahabulin sila nang mabilis.”
वैशम्पायन उवाच
The verse sets up a classic dharma-conflict: society’s protectors seek justice, while a sage devoted to austerity is drawn into a morally charged question about truth-telling that may enable harm. It highlights how even a renunciant can be confronted by competing duties—truth, non-injury, and social order.
Robbers, chased by guards, stash stolen goods at a sage’s hermitage and hide nearby. The pursuing guards arrive and, seeing the sage, ask him which route the thieves took so they can continue the chase quickly.