Shloka 21

जम्बूद्वीपस्य नववर्षविभागः रुद्रस्य अष्टक्षेत्रसन्निधिः नाभि-ऋषभ-भरतकथा

Devanagari script

सो ऽभिषिच्याथ ऋषभो भरतं पुत्रवत्सलः ज्ञानवैराग्यमाश्रित्य जित्वेन्द्रियमहोरगान्

Transliteration

so 'bhiṣicyātha ṛṣabho bharataṃ putravatsalaḥ jñānavairāgyamāśritya jitvendriyamahoragān

Translation

Pagkaraan, si Ṛṣabha, na mapagmahal sa anak, ay nag-abhiṣeka at itinalaga si Bharata bilang pinuno. Sa pagkanlong sa tunay na kaalaman at paglayo sa pagkapit (vairāgya), dinaig niya ang “malalaking ahas” ng mga pandama, pinaluwag ang tali ng pāśa na nagbubusabos sa pashu (kaluluwang indibidwal), at tumungo kay Pati—Śiva—bilang tanging kanlungan.

Word by Word

• सः (saḥ): he

• अभिषिच्य (abhiṣicya): having consecrated/anointed

• अथ (atha): then

• ऋषभः (ṛṣabhaḥ): Ṛṣabha

• भरतम् (bharatam): Bharata

• पुत्रवत्सलः (putravatsalaḥ): affectionate to his son

• ज्ञानवैराग्यम् (jñāna-vairāgyam): knowledge and dispassion

• आश्रित्य (āśritya): having taken refuge in/depending upon

• जित्वा (jitvā): having conquered

• इन्द्रियमहोरगान् (indriya-mahoragān): the mighty serpents of the senses (powerful sense-impulses).

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)