Shloka 81

Kāraṇānvēṣaṇam: The 32 Marks of Hari, Defects (Doṣas), Death-Omens, and Hari’s Omnipresence in Social & Household Life

गजे सदा तिष्ठति चक्रपाणिः सदान्तरे तिष्ठति विश्वरूपः / नित्यं शुनि तिष्ठति भूतभावनः पिपीलकायामपि सर्वदैव

gaje sadā tiṣṭhati cakrapāṇiḥ sadāntare tiṣṭhati viśvarūpaḥ / nityaṃ śuni tiṣṭhati bhūtabhāvanaḥ pipīlakāyāmapi sarvadaiva

Sa elepante, ang Tagapagdala ng Sudarśana (Viṣṇu) ay laging nananahan; sa pinakaloob ng elepante, naroroon ang Anyong-Pangkalahatan (Viśvarūpa). Sa aso man, ang Tagapagtaguyod ng lahat ng nilalang ay palaging naninirahan; at maging sa isang langgam, Siya’y naroon sa bawat sandali.

gajein/on the elephant
gaje:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
tiṣṭhatistands/abides
tiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धाातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
cakrapāṇiḥCakrapāṇi (discus-holder)
cakrapāṇiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcakra + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘यस्य पाणौ चक्रं सः’ (he whose hand holds a discus)
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
antareinside/within
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (within/inside)
tiṣṭhatistands/abides
tiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धाातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
viśvarūpaḥViśvarūpa (universal-formed)
viśvarūpaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद/उपाधि (epithet)
nityamalways
nityam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण
śuniin/on the dog
śuni:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in/on the dog)
tiṣṭhatistands/abides
tiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धाातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
bhūtabhāvanaḥBhūtabhāvana (sustainer of beings)
bhūtabhāvanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta + bhāvana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद/उपाधि: ‘भूतानां भावनः’ (nourisher/creator of beings)
pipīlakāyāmin/on an ant
pipīlakāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpipīlikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in/on an ant)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय (also/even)
sarvadāat all times
sarvadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsarvadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Viṣṇu as Antaryāmin and Viśvarūpa dwells in elephant, dog, and even ant.

Vedantic Theme: Sarva-bhūta-stha Īśvara; unity of consciousness underlying all forms.

Application: Train perception to see the divine in every being; cultivate non-cruelty and humility.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: living-beings

Related Themes: Garuda Purana 3.22.80 (Hari in all communities); Garuda Purana 3.22.82 (beyond varṇa/gotra; all forms)

V
Vishnu
C
Chakrapani
V
Vishvarupa
B
Bhutabhaavana

FAQs

This verse teaches that Viṣṇu, as Chakrapāṇi and Viśvarūpa, is present in every creature—from elephant to dog to ant—making compassion and reverence toward all life a core dharmic duty.

By emphasizing the same divine presence in all beings, it frames karma and ethical conduct as rooted in how one treats living creatures—actions aligned with this vision support a purer journey of the jīva.

Practice ahiṁsā and kindness: avoid needless harm to animals and small creatures, cultivate respectful conduct, and train the mind to perceive the divine in every form of life.